Kişisel veri uyuşmazlıklarında Kurul'a yapılan başvuruların önemli bir bölümü esasa girilmeden reddedilir; sebep çoğunlukla ihlalin bulunmaması değil, ön başvuru basamağının atlanmasıdır. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde bu rehber, VERBİS yükümlülükleri ile şikâyet yolunun birlikte planlanmasını ele alır.
Sıra Bozulduğunda Şikâyet Değil, Ret Gelir
İlgili kişinin izleyeceği yol iki basamaklıdır: önce veri sorumlusuna yazılı başvuru, ardından cevap verilmemesi veya cevabın yetersiz bulunması hâlinde Kurul'a şikâyet. Doğrudan Kurul'a yapılan başvuru, ön başvuru şartı yerine getirilmediği için işleme alınmaz. Bu basamak atlandığında yalnızca zaman değil, veri sorumlusundan alınabilecek yazılı beyan da kaybedilir; oysa bu beyan sonraki aşamada en değerli delillerden biridir.
VERBİS Kaydı Bir Savunma Belgesidir
Veri Sorumluları Sicili'ne kayıt yükümlülüğü, kapsamdaki veri sorumluları için idari bir formalite değildir. Sicildeki bildirim, işlenen veri kategorilerini, aktarım alıcılarını ve saklama sürelerini gösterir. Bir şikâyet dosyasında bu bildirim ile fiilî uygulama arasındaki tutarsızlık, tek başına ihlal göstergesi olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle veri sorumlusu tarafında sicil bildirimi ile envanterin senkron tutulması, ilgili kişi tarafında ise sicil kayıtlarının incelenmesi başvurunun temelini oluşturur.
Süre Yönetiminde Kontrol Noktaları
- Veri sorumlusuna başvurunun yapıldığı ve tebliğ edildiği tarih
- Veri sorumlusunun cevap için tanınan süresinin dolduğu gün
- Cevabın öğrenildiği tarihten itibaren işleyen şikâyet penceresi
- İhlal bildiriminin ilgili kişiye ulaştığı tarih
- Kurul kararının tebliğinden itibaren idari yargı yolu süresi
Usule Aykırı İşlemin Tipik Görünümleri
Başvurunun kimliği doğrulanamayan bir kanaldan yapılması, talebin "verilerim silinsin" düzeyinde soyut kalması ve hangi işleme faaliyetine itiraz edildiğinin belirtilmemesi en sık rastlanan eksikliklerdir. Veri sorumlusu tarafında ise başvuruyu yanıtsız bırakmak, çoğu zaman ihlalin kendisinden daha ağır sonuç doğurur. Kurul kararına karşı idari yargı yolunun ayrı bir süreye tabi olduğu da sıklıkla gözden kaçar.
Kısa Sonuç
Kişisel veri dosyalarında yazılı iz bırakmayan hiçbir talep, sonraki aşamada dayanak oluşturmaz. Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; veri işleme faaliyetinin hukuki sebebi, aktarımın yapısı ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebileceğinden somut olayda uzman hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.