Kişisel verilerinin ihlal edildiğini düşünen kişinin elindeki en güçlü araç, aslında en çok atlanan adımdır: veri sorumlusuna yapılan yazılı başvuru. Bu adım atlanırsa Kurula yapılan şikâyet, esasa girilmeden usul yönünden değerlendirilir. Aşağıda başvuru ve şikâyet süreleri ile bu süreçte tutulması gereken kayıtlar ele alınmıştır.
Önce Veri Sorumlusuna Başvuru
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili kişinin taleplerini önce veri sorumlusuna iletmesini öngörür. Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. Başvurunun yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılması gerekir; telefonla yapılan görüşmeler bu şartı karşılamaz. Başvurunun ulaştığı tarihi gösteren kayıt, sonraki tüm sürelerin başlangıç noktasıdır.
Kurula Şikâyet Penceresi
Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde hiç cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi Kurula şikâyette bulunabilir. Şikâyet, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır. Bu iki süre birlikte işler; cevap hiç gelmese bile dış süre işlemeye devam eder. Bu nedenle sessiz kalan bir veri sorumlusunun cevabını beklemek, hak kaybının en yaygın sebeplerindendir.
Şikâyet Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Başvuru dilekçesi ve gönderim kaydı
- Veri sorumlusundan gelen cevap ya da cevapsızlığı gösteren kayıt
- İhlalin öğrenildiği anı gösteren bildirim, ekran görüntüsü veya yazışma
- Hangi verinin hangi kanaldan açığa çıktığına ilişkin somut anlatım
- Talebin ne olduğu: silme, yok etme, düzeltme veya üçüncü kişilere bildirim
İhlal Bildirimi Ayrı Bir Yükümlülüktür
Veri sorumlusunun ihlali Kurula ve ilgili kişilere bildirme yükümlülüğü, ilgili kişinin başvurusundan bağımsız olarak işler. Bildirimin hiç yapılmamış olması, dosyada ayrıca değerlendirilebilecek bir eksikliktir. İlgili kişi bakımından ise bu bildirimin varlığı ya da yokluğu, ihlalin ne zaman öğrenildiği tartışmasında doğrudan etkilidir.
Tazminat Yolu Şikâyetten Bağımsızdır
Kurula yapılan şikâyet idari bir süreç yürütür; kişilik hakkı ihlalinden doğan maddi ve manevi tazminat talepleri ise genel hükümler çerçevesinde adli yargıda ileri sürülür. İnternet ortamındaki bir yayın söz konusuysa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma ve erişim engelleme yolları da ayrıca değerlendirilir. Bu yolların birbirini beklemediği çoğu zaman gözden kaçar.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Verinin türü, ihlalin kapsamı ve veri sorumlusunun kimliği süreci değiştirebileceğinden, başvuru metni yazılmadan önce hukuki görüş alınması önerilir.