Kişisel verilerin hukuka aykırı işlendiği ya da bir ihlal sonucu üçüncü kişilerin eline geçtiği durumlarda, hak arama süreci tek bir başvurudan ibaret değildir. KVKK ve 6698 çerçevesinde kurulan yapı basamaklıdır ve basamaklardan birinin atlanması, sonraki adımı usulden kapatabilir.
Önce veri sorumlusuna başvuru
İlgili kişinin ilk muhatabı Kurum değil, veriyi işleyen veri sorumlusudur. Bu başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır. Veri sorumlusu, talebi en kısa sürede ve kanunda öngörülen otuz günlük süre içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, bu ön aşama tamamlanmadığı gerekçesiyle işlemsiz kalabilir.
Şikâyet penceresi ne zaman açılır, ne zaman kapanır?
Başvurunun reddedilmesi, verilen yanıtın yetersiz bulunması veya süresinde yanıt verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet yolu açılır. Bu şikâyet için iki ayrı süre birlikte işler: yanıtın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün. İkinci süre, yanıt hiç gelmese bile işlemeye devam ettiğinden, yanıt beklerken takvimin gözden kaçırılması sık görülen bir hatadır.
Veri sorumlusunun bildirim yükümlülüğü
İşlenen verilerin başkaları tarafından hukuka aykırı yollarla elde edilmesi hâlinde veri sorumlusunun ilgili kişiye ve Kurula bildirim yapması gerekir; bu bildirimin gecikmeksizin ve kısa bir süre içinde yapılması beklenir. Bildirimin hiç yapılmamış olması, ilgili kişinin öğrenme anını ileri bir tarihe taşıyabileceği gibi, veri sorumlusu açısından ayrı bir yükümlülük ihlali olarak değerlendirilir.
Başvuru dosyasını güçlendiren kayıtlar
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun gönderim ve teslim kaydı
- Gelen yanıtın tam metni ve yanıt tarihini gösteren belge
- Verinin nerede görüldüğüne ilişkin kayıtlar; içerik internette yayımlandıysa 5651 kapsamındaki kaldırma sürecine ait belgeler
- İhlal sonrası ortaya çıkan zarara ilişkin kayıtlar ve yazışmalar
İdari yaptırım ile tazminat farklı yollardır
Kurulun vereceği karar idari nitelik taşır; kişisel zararın giderilmesi ise genel hükümlere göre açılacak ayrı bir davanın konusudur. Kurul kararına karşı gidilecek yargı yolu ile tazminat talebinin görüleceği mahkeme aynı değildir. Bu ayrımın gözden kaçırılması, hem süre hem de görev bakımından kayıp doğurur.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi özetler; başvurunun konusu, veri sorumlusunun niteliği ve ihlalin kapsamı izlenecek sırayı etkileyebilir. Süre hesabını kendi dosyanız üzerinden bir hukukçuyla doğrulamanız yerinde olur.