Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde erişilmesi, sızdırılması veya paylaşılması hâlinde ilgili kişinin elindeki en güçlü araç, doğru sırayla ve süresinde yapılan başvurudur. Bu rehberde 6698 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru mimarisi, süre kaybına yol açan tipik hatalarla birlikte ele alınmaktadır.
Zorunlu İlk Durak: Veri Sorumlusu
Kanun, Kurula doğrudan gidilmesini kural olarak kabul etmez. İlgili kişi önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle başvurur. Bu başvuru bir şikâyet değil, talep metnidir ve içeriği sonraki aşamayı belirler. Talep dilekçesinde şu unsurların bulunması gerekir:
- Başvuranın kimlik ve iletişim bilgileri ile ilgili kişi sıfatının açıklanması
- İşlenen verinin hangi kategoriye ait olduğu ve nasıl öğrenildiği
- Talebin somut olarak ne olduğu: bilgi verilmesi, düzeltme, silme veya aktarılan üçüncü kişilere bildirim
- Varsa ihlalin tarihini gösteren ekran görüntüsü, bildirim mesajı veya yazışma
Otuz Gün ve Altmış Gün: İki Ayrı Saat
Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Bu sürenin dolmasından sonra ikinci saat işlemeye başlar: başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya hiç cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi otuz gün içinde ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. En sık yapılan hata, cevabın gelmesini beklerken altmış günlük dış sınırın sessizce dolmasıdır. Bu nedenle başvuru tarihi, cevap beklenen tarih ve dış sınır aynı takvimde üç ayrı kontrol noktası olarak işaretlenmelidir.
Şikâyet Yolu ile Tazminat Yolunun Farkı
Kurula şikâyet, idari yaptırım ve ihlalin giderilmesi sonucunu hedefler; uğranılan zararın karşılanmasını sağlamaz. Maddi ve manevi zarar talebi genel hükümlere göre ayrıca ileri sürülür ve iki yol birbirini beklemez. İçeriğin internette yayılmaya devam ettiği durumlarda 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu da eş zamanlı işletilebilir. Uzlaşma ihtimali genellikle veri sorumlusunun ihlali kabul edip içeriği kaldırmayı ve bildirimleri yapmayı üstlendiği aşamada doğar; bu aşamadaki mutabakatın yazılı hâle getirilmesi gerekir.
Dosya Kurulumu
- İhlalin öğrenildiği an, kaynağı ve kapsamı tarihli olarak not edilir.
- Veri sorumlusunun kimliği ve başvuru kanalı aydınlatma metninden doğrulanır.
- Başvuru, tebliğ tarihi kanıtlanabilir bir yöntemle gönderilir.
- Gelen cevap eksikse hangi talebin karşılanmadığı madde madde tespit edilir.
Kapanış
Veri ihlali dosyalarında hakkın kendisi değil, çoğu zaman takvim kaybedilir. Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; ihlalin kapsamı ve veri sorumlusunun statüsü izlenecek yolu değiştirebilir. Somut olayınızda başvuru metnini hazırlarken hukuki destek almanız faydalı olacaktır.