Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi veya bir ihlal bildirimiyle karşılaşılması hâlinde ilgili kişinin elinde birden fazla yol vardır; ancak bu yollar sıralıdır. 6698 sayılı KVKK'nın öngördüğü düzende, doğrudan Kurula gitmek çoğu zaman şikâyetin usulden değerlendirilmemesiyle sonuçlanır. Aşağıdaki kontrol listesi, yanlış merciye başvuru riskini ve buna bağlı zaman kaybını azaltmayı hedefler.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
KVKK, Kurula şikâyetten önce veri sorumlusuna başvurulmasını arar. Bu başvuru yazılı olarak veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır ve talebin ne olduğu (bilgi talebi, silme, yok etme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim, düzeltme) açıkça yazılmalıdır. Veri sorumlusunun cevabı olumsuzsa, verilen cevap yetersizse veya süresi içinde hiç yanıt verilmezse şikâyet yolu açılır. Başvuru tarihini ispatlayacak bir kayıt (KEP çıktısı, iadeli taahhütlü mektup, sistem üzerinden alınmış başvuru numarası) saklanmazsa şikâyet aşamasında ilk adımın atıldığı gösterilemez.
Şikâyet Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Veri sorumlusunun ticaret unvanı ve doğru adresi; grup şirketlerinde asıl sorumlunun tespiti.
- Hangi kişisel verinin, hangi işlemle ve ne zaman etkilendiğine dair açıklama.
- İlk başvuru metni ve alınan cevap; cevap yoksa süre hesabını gösteren not.
- İhlal bildirimi kamuya duyurulmuşsa buna ilişkin çıktı.
- Talebin somutlaştırılmış hâli: silme, aktarımın durdurulması, düzeltme, bilgilendirme.
Farklı Zararlar, Farklı Kapılar
Kurul, idari yaptırım ve talimat verebilen bir mercidir; kişisel zararınızın parasal karşılığını hükmetmez. Tazminat talebi hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Veri ihlali aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa cezai süreç Cumhuriyet başsavcılığında yürür. İnternette yayılan içeriğin erişime kapatılması ise 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir usule tabidir. Aynı olayın bu üç ayaktan hangilerini ilgilendirdiği baştan ayrıştırılmazsa, tek bir dilekçeyle her sonucun elde edilmesi beklenir ve hiçbiri tam olarak alınamaz.
Sık Yapılan Usul Hataları
- Veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan şikâyette bulunmak.
- Başvuruyu müşteri hizmetleri sohbet ekranından yapıp kayıt saklamamak.
- Veri sorumlusu yerine hizmet sağlayıcıya veya veri işleyene başvurmak.
- Cevap süresi dolmadan şikâyet etmek ya da cevap geldikten çok sonra harekete geçmek.
- Talebi "gereğinin yapılması" gibi belirsiz ifadelerle yazmak.
Veri ihlallerinde dosyanın gücü, çoğunlukla ilk yazışmanın nasıl kurulduğuna bağlıdır. Somut olayınızda hangi talebin hangi mercie, hangi sırayla iletileceği konusunda tereddüt varsa, başvuru metnini göndermeden önce hukuki görüş almanız süreci kısaltabilir.