Kişisel verilerin hukuka aykırı işlendiğini ya da bir ihlalle ele geçirildiğini öğrenen ilgili kişinin en sık yaptığı hata, doğrudan Kurula şikâyet etmektir. Oysa 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun ekseninde işleyen süreçte, veri sorumlusuna başvuru çoğu hâlde atlanamayacak bir basamaktır. Bu rehber, o basamağın nasıl kurulacağını ve şikâyet takviminin nasıl hesaplanacağını anlatır.
Basamak Sırası ve Süreler
İlgili kişi önce veri sorumlusuna yazılı olarak başvurur. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvuru reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse; ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir. Bu iki sürenin birlikte işlediği gözden kaçtığında, cevap beklenirken şikâyet hakkı kullanılamaz hâle gelebilir.
Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- İlgili kişinin kimlik ve iletişim bilgileri ile veri sorumlusunun doğru unvanı.
- Hangi kişisel verinin, hangi işleme faaliyetine konu olduğunun somut biçimde tarifi.
- Talebin türü: bilgi talebi, düzeltme, silme, yok etme, aktarılan üçüncü kişilere bildirim ya da zararın giderilmesi.
- Talebin dayanağını oluşturan belgeler; ihlal bildirimi yayımlanmışsa buna ilişkin kayıt.
- Başvurunun ulaştığı tarihin ispatına elverişli bir gönderim yolu.
Veri Sorumlusunu Doğru Belirlemek
Uygulamada en sık karşılaşılan tıkanma, başvurunun veri işleyene veya grup şirketlerinden yanlış olanına yapılmasıdır. Verinin hangi tüzel kişi adına ve hangi amaçla işlendiği, aydınlatma metinlerinden ve varsa sicil kayıtlarından tespit edilebilir. Yanlış muhataba yapılan başvuru, süreleri işletmesi bakımından beklenen sonucu doğurmayabileceğinden, dilekçeyi göndermeden önce bu tespit yapılmalıdır.
İhlal Bildirimi ile Şikâyeti Ayırmak
- Veri ihlali bildirimi, veri sorumlusunun Kurula ve ilgili kişilere yönelik bir yükümlülüğüdür; ilgili kişinin şikâyetinden farklıdır.
- İlgili kişi, ihlal bildirimini öğrenmiş olsa dahi kendi başvuru sürecini ayrıca işletmelidir.
- İnternet ortamındaki içerikler söz konusuysa 5651 kapsamındaki kaldırma yolları paralel biçimde değerlendirilir.
- Uğranılan zarara ilişkin tazminat talebi, idari süreçten bağımsız olarak genel hükümlere göre ileri sürülür.
İdari Süreç ile Yargı Yolu Arasında Karar
Kurula şikâyet, veri sorumlusunun yükümlülüklerine uygun davranıp davranmadığının denetlenmesini sağlar; kişisel zararın tazmini ise ayrı bir yolla istenir. Bu nedenle «şikâyet mi, dava mı» sorusu çoğu dosyada bir tercih değil, sıralama sorunudur. Yalnızca verinin silinmesi ya da düzeltilmesi isteniyorsa idari yol genellikle yeterlidir; somut bir maddi veya manevi zarar doğmuşsa, idari sürecin sonucu beklenirken tazminat talebine ilişkin sürelerin de izlenmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Veri işleme faaliyetinin niteliğine ve ihlalin kapsamına göre izlenecek yol değişebileceğinden, başvuru dilekçenizi göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız süreç açısından belirleyici olabilir.