Bir veri ihlali öğrenildiğinde ilgili kişinin elinde iki ayrı araç bulunur: verinin silinmesini veya yok edilmesini istemek ve ihlalin sonuçları için sorumluluğa gitmek. KVKK (6698) bu iki yolu farklı usullere bağlar. 5651 sayılı Kanun ise verinin internette yayılmış olduğu hallerde tamamlayıcı bir imkân sunar. Talebin hangi kanala yöneltildiği, sonucun büyük ölçüde belirleyicisidir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hale Getirme Farkı
Üç kavram birbirinin yerine kullanılmaz. Silme, verinin ilgili kullanıcılar için erişilemez kılınmasını; yok etme, hiçbir şekilde geri getirilemeyecek hale getirilmesini; anonim hale getirme ise kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma dönüştürülmesini ifade eder. Başvuru dilekçesinde hangisinin istendiği açıkça yazılmazsa, veri sorumlusu en az külfetli olanı tercih edebilir ve talep karşılanmış sayılabilir.
Başvuru Zincirinin Doğru Kurulması
- Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır; bu adım atlanırsa şikâyet usulden reddedilebilir.
- Başvuruda hangi veri kategorisinin, hangi ortamdan silinmesinin istendiği tek tek sayılır.
- Yanıt süresi ve tebliğ tarihi kayıt altına alınır; yanıtsız kalma da bir sonuç sayılır.
- Yanıt yetersizse Kurula şikâyet aşamasına geçilir ve önceki yazışmalar eklenir.
- Veri internette yayılmışsa, arama sonuçları ve içerik için ayrı bir kaldırma hattı açılır.
İspat Yükü Kimde
İlgili kişi, verinin işlendiğini ve kendisine ait olduğunu ortaya koymakla yükümlüdür. Buna karşılık işlemenin hukuka uygun bir sebebe dayandığını, saklama süresinin gerekliliğini ve talebin neden reddedildiğini açıklama yükü veri sorumlusundadır. Bu denge, başvuru dilekçesinin nasıl yazılacağını doğrudan etkiler: iddiayı genel tutmak yerine, verinin nerede görüldüğünü gösteren somut ekran ve bağlantı kayıtları sunulmalıdır.
Delil Setinde Bulunması Gerekenler
- Verinin görüntülendiği sayfa adresi ve erişim tarihi
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun gönderim kanıtı
- İhlal bildirimi yapılmışsa bildirim metni ve tarihi
- Zarar iddiası varsa, zararla ihlali bağlayan somut belge
Anlaşma Yoluyla Çözüm mü, Yargı Yolu mu
Bazı dosyalarda veri sorumlusu, ihlali kabul edip silme ve tazmin konusunda protokol önerebilir. Böyle bir protokol imzalanmadan önce silmenin yedekler ve alt işleyiciler bakımından da kapsanıp kapsanmadığı denetlenmelidir. Yalnızca görünen kayıtları kapsayan bir mutabakat, verinin başka bir kanaldan yeniden ortaya çıkmasını engellemez.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgi niteliğindedir. Verinin türü, işleme amacı ve saklama yükümlülükleri dosyadan dosyaya değiştiği için, kendi durumunuz bakımından ayrı bir hukuki değerlendirme yaptırmanız yararlı olacaktır.