Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde işlenmesi veya bir ihlal sonucu üçüncü kişilerin eline geçmesi hâlinde ilgili kişinin izleyeceği yol kanunda kademeli olarak düzenlenmiştir. KVKK ve 6698 sayılı Kanun'un öngördüğü sistemde önce veri sorumlusuna başvurulmadan Kurula şikâyet edilemez; bu kademe atlandığında şikâyet usulden reddedilir. 5651 sayılı Kanun'un uygulama alanına giren yayım hâlleri ise ayrı bir yol olarak paralel yürütülür.
Kademeli Başvuru: Sıra Neden Önemli?
- Veri sorumlusuna yazılı veya Kurulun belirlediği yöntemlerle başvuru yapılır.
- Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
- Talep reddedilir, yetersiz cevap verilir veya hiç cevap verilmezse Kurula şikâyet yolu açılır.
- Şikâyet, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılır.
Pratikte en sık yapılan hata, veri sorumlusunun cevabını beklerken altmış günlük üst sürenin gözden kaçırılmasıdır. Bu nedenle başvurunun yapıldığı gün takvime işlenmeli ve cevap gelmese dahi süre sonunda şikâyet hazırlanmalıdır.
Başvuru Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- İlgili kişinin kimlik ve iletişim bilgileri ile veri sorumlusunun doğru biçimde belirlenmesi
- Hangi kişisel verinin, hangi tarihte ve hangi yolla işlendiğinin somut olarak açıklanması
- Talebin net biçimde yazılması: bilgi verilmesi, düzeltme, silme, yok etme veya üçüncü kişilere bildirim
- İhlale ilişkin ekran görüntüsü, e-posta, çağrı kaydı gibi delillerin eklenmesi
- Başvurunun ulaştığını kanıtlayan gönderi kaydının saklanması
Veri Sorumlusu Tarafında Kontrol Edilenler
İhlal bildirimi yükümlülüğü, aydınlatma metninin içeriği, açık rızanın hizmet şartına bağlanıp bağlanmadığı, verinin işlenme amacıyla bağlantılı ve ölçülü olup olmadığı ve saklama sürelerinin belirlenip belirlenmediği incelemede öne çıkan başlıklardır. Rızanın alındığı ekranın kaydı tutulmuyorsa, rızaya dayalı savunma zayıf kalır.
Kurula Şikâyet mi, Tazminat Davası mı?
Kurul incelemesi idari yaptırım sonucu doğurabilir; ancak kişinin uğradığı zararın giderilmesi için genel hükümlere göre ayrıca dava açılması gerekir. İki yol birbirinin alternatifi değildir ve birlikte yürütülebilir. Veri sorumlusu bir çözüm önerisiyle geldiğinde ise imzalanacak metnin yalnızca ilgili talebi mi kapsadığı, yoksa tüm zarar kalemleri bakımından ibra anlamına mı geldiği dikkatle okunmalıdır. İçeriğin internette yayılmaya devam ettiği hâllerde, para ödemesi içeren bir anlaşma tek başına yeterli olmaz; verinin silindiğinin doğrulanması da metne yazılmalıdır.
Kurul Kararına Karşı Yol
Şikâyet üzerine verilen karara katılmayan taraf için idari yargı yolu açıktır. Bu aşamada süre, kararın tebliğinden itibaren işlemeye başladığından tebliğ tarihi ayrıca kayda geçirilmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi aktarır; verinin türü, işleme amacı ve veri sorumlusunun niteliği izlenecek yolu değiştirebilir. Kademeli başvuru sırasının atlanması geri dönüşsüz süre kaybına yol açtığından, ilk başvuru metnini bir hukukçuyla birlikte hazırlamanız yerinde olur.