Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde işlendiğini veya bir ihlal sonucu yayıldığını öğrenen ilgili kişinin ilk refleksi genellikle doğrudan Kurul'a şikâyet etmek olur. Oysa 6698 sayılı KVKK, sonuç almayı belirli bir sıraya bağlamıştır. Bu rehber, silme ve yok etme talebinde izlenecek zinciri ve talebi destekleyecek belgeleri ele alır.
Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
KVKK kapsamında ilgili kişi, taleplerini kural olarak önce veri sorumlusuna iletir. Veri sorumlusunun cevap vermemesi veya cevabın yetersiz bulunması hâlinde Kurul'a şikâyet yolu açılır. Bu ön başvuru aşaması atlandığında şikâyet, esas incelenmeden usul yönünden değerlendirilir ve süreç baştan başlar. Başvurunun kimliği doğrulanabilir bir kanaldan yapılması ve talebin açıkça yazılması da aynı ölçüde önemlidir.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Farkı
Talep dilekçesinde hangi işlemin istendiği net olmalıdır. Bu üç kavram farklı sonuçlar doğurur:
- Silme: verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesi
- Yok etme: verinin hiç kimse tarafından erişilemez ve geri getirilemez hâle getirilmesi
- Anonim hâle getirme: verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma getirilmesi
Yedeklerde, log kayıtlarında ve üçüncü taraf sistemlerde kalan kopyaların ayrıca istenmesi, talebin fiilen sonuç doğurması bakımından belirleyicidir.
İhlali Belgeleyen Delil Kalemleri
- Verinin nerede, hangi tarihte ve hangi kapsamda göründüğüne dair ekran görüntüleri
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun gönderim kaydı ve varsa cevap yazısı
- Aydınlatma metni ve alındığı iddia edilen açık rızaya ilişkin kayıt
- Veri sorumlusunun yaptığı ihlal bildirimi ya da kamuya duyurusu
- İhlalden doğan somut zarara ilişkin belgeler
Yanlış Kapıya Gitmenin Bedeli
Uygulamada en sık karışan iki yol şudur: bir internet sitesindeki içeriğin kaldırılması talebi 5651 kapsamında sulh ceza hâkimliğinin alanına girerken, verinin bir veri sorumlusunun sistemlerinden silinmesi talebi KVKK zinciriyle yürür. Kurul kararına karşı yapılacak itirazın ise idari yargıda incelenmesi gerekir. Bu üç yol birbirinin yerine kullanıldığında, süre işlerken talep sonuçsuz kalır.
Kısa Uyarı
Silme talebi her durumda mutlak sonuç doğurmaz; verinin bir kanuni saklama yükümlülüğü kapsamında tutulması gerekiyorsa, talep kısmen karşılanabilir. Bu nedenle dilekçede saklama gerekçelerinin sorgulanması da yer almalıdır. Buradaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; verinin türü ve işlenme amacı değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, önemli ihlallerde profesyonel destek alınması yerinde olur.