Boşanma davalarında tarafların üzerinde en az durduğu konu genellikle takvimdir. Oysa TMK'da bazı boşanma sebepleri hak düşürücü süreye bağlanmıştır ve bu süre geçtikten sonra aynı olguya dayanılması mümkün olmaz. Bu rehber, dava öncesi ve dava içi süre planını birlikte kurmak isteyenler için hazırlanmıştır.
Özel Sebeplerde İşleyen Süre
Zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış gibi özel boşanma sebeplerinde dava hakkı, öğrenmeden başlayarak altı ay ve her hâlde fiilin üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Burada iki ayrı saat aynı anda işler: öğrenme anına bağlı olan ve fiile bağlı olan. Ayrıca affeden tarafın dava hakkı bulunmadığından, olay sonrasındaki davranışlar da hukuki sonuç doğurur; barışma yönündeki mesajlar ya da birlikte yaşamaya devam, karşı tarafça affın delili olarak ileri sürülebilir.
Dava İçinde Kaçırılan Süreler
- Cevap dilekçesi süresi ve ek süre talebinin zamanında yapılmaması
- Delil listesinin ve tanık isimlerinin usulüne uygun sürede bildirilmemesi
- Karşı davanın, süresi geçtikten sonra ayrı dava olarak açılmak zorunda kalınması
- Geçici tedbir taleplerinin dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülmemesi
- Kararın tebliğinden sonra kanun yoluna başvuru süresinin takip edilmemesi
Dava Öncesi Hazırlık Sırası
- Evlilik birliğine ilişkin olaylar tarih sırasıyla yazılır; hangi olayın hangi sebebe girdiği işaretlenir.
- Özel sebeplere dayanılacaksa öğrenme tarihi ve dayanağı ayrıca belgelenir.
- Nafaka, velayet ve tazminat talepleri için gelir, gider ve çocuğun düzenine ilişkin belgeler hazırlanır.
- Tanıkların olayları hangi yönüyle bildiği önceden çıkarılır; genel beyan verecek tanıklar ayrıştırılır.
- HMK uyarınca delillerin sunulacağı aşamalar takvime işlenir.
Anlaşmalı Yola Geçiş İhtimali
Süreç çekişmeli başlasa da tarafların anlaşmalı boşanmaya geçmesi mümkündür. Bu geçişte protokolün mali sonuçları ve çocuğa ilişkin düzenlemeleri eksiksiz içermesi gerekir; sonradan tamamlanacağı düşünülen başlıklar çoğu zaman yeni bir dava konusu olur. 4787 sayılı Kanun çerçevesinde kurulan aile mahkemelerinin uzman desteğine başvurabildiği de göz önünde bulundurulmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa dosyanın çekişmeli olarak yürüyeceği düşünülerek delil hazırlığı hiçbir aşamada bırakılmamalıdır.
Hatırlatma
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; her evliliğin olgu dizisi ve mali yapısı farklıdır. Süre hesabınızı ve talep listenizi kendi belgelerinizle birlikte bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yerinde olur.