Nafaka uyuşmazlıklarında kararı belirleyen şey çoğu zaman hukuki tartışma değil, dosyaya konulan belgedir. TMK ve HMK ile aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu davalarda hâkim, tarafların ödeme gücü ile ihtiyacı arasında denge kurar. Bu dengeyi gösteren belgeler zamanında sunulmazsa, sonradan ileri sürülen iddialar usul kuralları nedeniyle dinlenmeyebilir.
Nafaka Türü Delil Setini Değiştirir
Tedbir nafakasında aciliyet ve fiili ayrılık; iştirak nafakasında çocuğun eğitim, sağlık ve barınma gideri; yoksulluk nafakasında ise boşanma sonrası yoksulluğa düşme olgusu ispatlanır. Yardım nafakasında ise talep edenin kendi geçimini sağlayamayacak durumda olduğu ortaya konur. Aynı dosyada birden fazla nafaka türü isteniyorsa, her biri için ayrı bir delil listesi kurmak gerekir.
Ödeme Gücünü Gösteren Kayıtlar
- SGK hizmet dökümü ve prime esas kazanç bildirimleri
- Vergi kayıtları, serbest meslek veya işletme gelir beyanları
- Tapu, araç ve şirket ortaklığı sorguları
- Banka hesap hareketleri ve düzenli ödeme talimatları
- Kira geliri sözleşmeleri ve varsa kredi geri ödeme planları
İhtiyaç Tarafını Somutlaştırmak
İhtiyaç iddiası rakamla desteklenmediğinde soyut kalır. Kira sözleşmesi, okul ve kurs ödemeleri, sağlık harcamaları, düzenli fatura tutarları ve çocuğun özel bakım gereksinimi varsa buna ilişkin raporlar dosyaya girmelidir. Belgelerin aylık bir tablo hâline getirilmesi, bilirkişi veya sosyal inceleme aşamasında değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Delili Hangi Aşamada Sunmalısınız
Yazılı yargılamada deliller kural olarak dilekçeler aşamasında bildirilir; ön inceleme tamamlandıktan sonra yeni delil sunmak sınırlı hâllerde mümkündür. Bu nedenle henüz elde edilememiş kayıtlar için dava dilekçesinde müzekkere yazılması talebi açıkça yer almalıdır. Banka veya kurum kaydının kendiliğinden geleceği varsayımı, uygulamada en çok delil kaybına yol açan hatadır.
Artırım ve Kaldırma Davalarında Yeniden İspat
Nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması istendiğinde, ilk karardan sonra değişen koşullar ispatlanır. Burada dayanak, eski dosyadaki belgeler değil, aradaki dönemde ortaya çıkan yeni gelir, yeni gider veya değişen fiili durumdur. Yoksulluk nafakasının kaldırılması taleplerinde ise iddia edilen fiili birliktelik veya iş sahibi olma olgusunun somut kayıtla desteklenmesi beklenir.
Buradaki bilgiler yol gösterici niteliktedir ve her aile dosyasının koşulları farklıdır. Delil listenizi oluşturmadan önce dosyanızı bir aile hukuku vekiliyle birlikte gözden geçirmeniz faydalı olacaktır.