Anlaşmalı boşanma protokolleri hızlı sonuç verdiği için tercih edilir; fakat mal rejimine ilişkin tek bir cümle, yıllar sonra doğacak alacağı tamamen ortadan kaldırabilir. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde protokolün nasıl yazıldığı, boşanmanın kendisinden çok daha uzun süre etki doğurur.
Protokolde En Çok Karıştırılan İki Şey
Nafaka ve tazminat ile mal rejimi tasfiyesi farklı taleplerdir. Protokolde "tarafların birbirinden hiçbir talebi yoktur" gibi genel bir cümle yer aldığında, bunun mal rejiminden doğan katılma alacağını da kapsayıp kapsamadığı sonradan tartışma konusu olur. Bu nedenle mal rejimine ilişkin irade ayrı bir madde hâlinde, açıkça yazılmalıdır: ya tasfiye protokolle yapılır ve kalemler tek tek gösterilir, ya da bu talebin saklı tutulduğu açıkça belirtilir.
Tasfiye Yapılacaksa Kalemler Gösterilmeli
- Edinilmiş mal olarak değerlendirilen taşınmazlar: ada, parsel ve devir takvimiyle birlikte.
- Araç, banka mevduatı, yatırım hesapları ve bireysel emeklilik birikimleri.
- Kişisel mal iddiası varsa dayanağı: miras, bağış veya evlilik öncesi edinim.
- Konut kredisi gibi ortak borçların kimde kalacağı ve ödeme sorumluluğu.
- Devir masrafları, harç ve teslim tarihleri.
Zamanlama: Talep Ne Zaman İleri Sürülebilir
Mal rejiminden doğan alacak, kural olarak rejimin sona ermesine bağlanır; boşanma davası açıldığında rejim davanın açıldığı tarihe göre değerlendirilir. Boşanma kesinleşmeden tasfiye talebi karara bağlanmaz, ancak bu, dosyayı yıllarca bekletebileceğiniz anlamına gelmez. Kesinleşmeden sonra işleyen zamanaşımı süresi, çoğu kayıp dosyanın gerçek nedenidir. Bu nedenle kesinleşme tarihi, protokol nüshasıyla birlikte saklanmalı ve takvime işlenmelidir.
Protokolü İmzalamadan Önceki Son Kontrol
- Malvarlığının tamamı biliniyor mu? Bilinmeyen hesap ve şirket payı ihtimali araştırıldı mı?
- Çocuğa ilişkin düzenlemeler ile mal paylaşımı birbirine bağlanmış mı? Bağlanmışsa bu bağ hâkim onayında sorun yaratır mı?
- Taşınmaz devri taahhüdü yerine getirilmezse ne olacağı yazılı mı?
- Metin, tarafların her ikisinin de anladığı açıklıkta ve tek anlama gelecek biçimde mi kaleme alınmış?
Kapanış
Anlaşmalı boşanmada asıl emek duruşmada değil, protokolün yazımında harcanır; imzalandıktan sonra düzeltilmesi güçtür. Evlilik süresi, malların edinim tarihi ve tarafların katkısı her dosyada farklı olduğundan, protokol taslağını imzalamadan önce bir avukata inceletmek, ileride açılacak ayrı bir davanın önüne geçebilir.