Boşanma süreçlerinde mal rejiminden doğan alacak çoğu zaman en yüksek ekonomik değeri temsil eder; ancak bu talep, malvarlığı elden çıkarıldıktan sonra pratikte kâğıt üzerinde kalır. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde, tasfiye talebinden önce veya onunla birlikte alınacak geçici tedbirler bu riski azaltır.
Tedbir Talebini Doğru Kurgulamak
Genel bir "malvarlığına tedbir konulsun" talebi uygulanabilir bir karar üretmez. Talep, taşınmaz için ada-parsel, araç için plaka, şirket payı için ticaret sicil bilgisi, banka hesabı için kurum adı belirtilerek somutlaştırılmalıdır. Ayrıca tedbirin neden gerekli olduğu, yani devir hazırlığına ilişkin somut emareler (satış ilanı, vekâletname verilmesi, olağandışı hesap hareketleri) gösterilmelidir. Aksi hâlde talep, yaklaşık ispat ölçütünü karşılamaz.
Hangi Aşamada Talep Edilir
- Dava açılmadan önce: acele hâllerde tedbir talep edilip ardından kanunda öngörülen süre içinde esas dava açılmalıdır; bu süre kaçırılırsa tedbir kendiliğinden kalkar.
- Boşanma davasıyla birlikte: eşlerin ve çocukların korunmasına ilişkin tedbirlerle mal kaçırmayı önlemeye yönelik tedbirler ayrı ayrı istenmelidir.
- Tasfiye davası aşamasında: dava sürerken ortaya çıkan yeni devir girişimleri için ek talep verilebilir.
Katılma Alacağının Hesabında Belirleyiciler
- Edinilmiş mal ile kişisel malın ayrımı ve bu ayrımın belgelenmesi
- Malın edinildiği tarih ve ödemenin hangi kaynaktan yapıldığı
- Kredi kullanıldıysa taksitlerin evlilik içinde mi ödendiği
- Değer artışına yapılan katkının belgelenmesi
- Tasfiyede esas alınacak değerin tespiti için gerekli bilirkişi incelemesi
Banka dekontları, kredi ödeme planları ve tapu işlem dosyaları bu hesabın omurgasını oluşturur; tanık beyanı bu belgelerin yerini tutmaz.
Görev ve Bekletici Sorun
4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemeleri bu uyuşmazlıklarda görevlidir. Tasfiye davası çoğu zaman boşanmanın kesinleşmesine bağlı olarak sonuçlandırılır; bu nedenle iki dosyanın birbirini bekleyen yapısı baştan hesaba katılmalı, tedbir talebi bu bekleme süresi düşünülerek kurulmalıdır.
Süre Riski
Mal rejiminden doğan taleplerde zamanaşımı, boşanmanın kesinleşmesine bağlı olarak işlemeye başlar. Boşanma sonrası "anlaşırız" beklentisiyle geçen dönem, bu süreyi durdurmaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Malvarlığınızın yapısı ve evlilik tarihiniz uygulanacak rejimi değiştirebileceğinden, tedbir talebi öncesinde kayıtlarınızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olacaktır.