Boşanma davasının sonuçlanması, eşler arasındaki mali ilişkinin kendiliğinden çözüldüğü anlamına gelmez. TMK uyarınca edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi ayrı bir dava konusudur ve bu davanın kaderini büyük ölçüde deliller belirler. Bu rehber, mal rejimi dosyasında delil toplamayı süre riskiyle birlikte ele alır.
Tasfiye Talebinin Zamanı
Katılma alacağı talebi, kural olarak boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ileri sürülür ve kanunun öngördüğü zamanaşımı süresine tabidir. Boşanma davası devam ederken tasfiye talebinde bulunulması hâlinde dosya bekletici mesele yapılabilir. Bu ikili yapı gözden kaçtığında, kesinleşme tarihi ile dava tarihi arasındaki boşluk hak kaybına dönüşebilir; bu nedenle kesinleşme şerhinin alındığı gün takvime işlenmelidir.
Delil Matrisi Nasıl Kurulur
Tasfiyede belirleyici olan, malın hangi tarihte, hangi kaynaktan finanse edilerek edinildiğidir. Bu nedenle her taşınmaz, araç veya banka hesabı için ayrı bir satır açılmalı; edinim tarihi, tapu ya da ruhsat kaydı, ödeme kaynağı ve varsa kredi bilgisi aynı satırda toplanmalıdır. Kişisel maldan yapılan katkı ile edinilmiş malın ayrılması, alacağın hesabını doğrudan etkiler.
- Tapu müdürlüğü ve trafik tescil kayıtları
- Banka hesap dökümleri, kredi ödeme planları ve havale açıklamaları
- Miras yoluyla veya bağış olarak edinilen değerlere ilişkin belgeler
- Şirket ortaklık payları için ticaret sicil kayıtları ve pay defterleri
- Düğün takıları gibi taşınırlar için fotoğraf, tanık ve satış belgesi
Üçüncü Kişi Üzerindeki Mallar
Mal kaçırma iddiası bulunan dosyalarda, devrin muvazaalı olduğu ileri sürülebilir. Bu iddia, devir tarihi ile boşanma sürecinin başlangıcı arasındaki zamansal yakınlık, satış bedelinin banka kanalıyla ödenip ödenmediği ve alıcının ödeme gücü gibi somut verilerle desteklenmelidir. Salt akrabalık ilişkisi tek başına yeterli bir dayanak oluşturmaz.
HMK Çerçevesinde Delil Sunumu
Delillerin dilekçeler aşamasında bildirilmesi, sonradan sunum imkânını sınırlar. Bu nedenle henüz elde edilmemiş belgeler için de kurum adı ve talep konusu belirtilerek müzekkere yazılması istenmelidir. Bilirkişi incelemesi gereken dosyalarda, hesaplamaya esas alınacak tarih ve değerlerin baştan itiraza açık biçimde ortaya konulması, rapora karşı beyan aşamasını kolaylaştırır. Aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun uyarınca uyuşmazlığın uzmanlaşmış mahkemede görülmesi de usul bakımından önem taşır.
Her evliliğin mali geçmişi farklıdır; hangi malın hangi rejime tabi olduğu ancak belgelerin bütünüyle incelenmesiyle söylenebilir. Bu yazı yol gösterici bir çerçeve sunar, somut hesap ve süre değerlendirmesi için dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz gerekir.