Boşanma davalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman iddianın gücü değil, o iddianın hukuka uygun biçimde ispatlanabilmesidir. Bu rehber, delil toplama aşamasında yapılan hataları ve anlaşmalı boşanma ile çekişmeli süreç arasındaki tercihin delil boyutunu ele alır.
Hukuka Aykırı Delilin Bedeli
Eşin telefonunu izinsiz açmak, mesajlarını kopyalamak, konuşmalarını gizlice kaydetmek ya da konum takibi yapmak, elde edilen bilgiyi dosyada kullanılamaz hâle getirebileceği gibi, delili toplayan taraf için ayrı bir cezai sorumluluk da doğurabilir. HMK ve TMK çerçevesinde yürüyen yargılamada, hukuka aykırı yolla elde edilen delilin değerlendirme dışı bırakılması ihtimali daima gündemdedir. Bu nedenle delil toplama planı, dava dilekçesinden önce kurulmalıdır.
Güvenli Delil Kaynakları
- Tarafların kendi aralarındaki yazışmaların kendi cihazındaki kayıtları
- Ortak yaşam alanına ilişkin resmî kayıtlar ve faturalar
- Tanık beyanları; özellikle olayı doğrudan gören kişiler
- Sağlık kuruluşu raporları ve darp izlerine ilişkin belgeler
- Kolluğa yapılan başvurular ve varsa koruma kararı dosyası
- Banka hareketleri ve mal varlığına ilişkin kayıtlar
Tanık Listesini Hazırlarken
Tanık, taraflardan duyduğunu değil kendi gördüğünü aktardığında değer taşır. Bu nedenle liste hazırlanırken her tanığın hangi vakıayı açıklayacağı yazılı olarak eşleştirilmelidir. Salt yakınlık ilişkisine dayanan geniş listeler, yargılamayı uzatmaktan başka sonuç doğurmaz. Ayrıca tanığın anlatacağı olayın tarihi, dilekçedeki vakıa sıralamasıyla çelişmemelidir.
Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Süreç Arasındaki Tercih
- Kusur iddiasının ispatlanabilirliği gerçekçi biçimde ölçülür.
- Velayet ve kişisel ilişki konusunda ortak zemin olup olmadığı belirlenir.
- Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin taleplerin ayrı dava konusu olabileceği hesaba katılır.
- Nafaka ve tazminat kalemleri rakamla karşılaştırılır.
- Çocuğun sürecin uzamasından etkilenme derecesi değerlendirilir.
Anlaşma Protokolünde Dikkat Edilecekler
Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların tüm taleplerini kapsadığı ölçüde koruyucudur. Protokolde yer almayan bir talep bakımından sonradan ayrı yol aranması gerekebilirken, kapsamı fazla geniş yazılmış feragat ifadeleri de ileride hak kaybına yol açabilir. Özellikle velayet, kişisel ilişki günleri ve iştirak nafakasının artış esası açık ve uygulanabilir biçimde yazılmalıdır. Belirsiz ifadeler, boşanmadan sonra yeni uyuşmazlıkların kaynağı olur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Aile hukuku uyuşmazlıkları kişiye ve olaya göre çok değişken olduğundan, kendi dosyanız için ayrıca hukuki destek almanız önerilir.