Anlaşmalı boşanmada tarafların hazırladığı protokol, mahkemenin onayıyla birlikte uzun yıllar sonuç doğuran bir metne dönüşür. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, protokolün duygusal bir mutabakat metni gibi yazılması ve her talebin arkasındaki belgenin gösterilmemesidir. TMK ve HMK hükümleri ile 4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemeleri önünde, ölçülebilir biçimde yazılmamış bir protokol maddesi ileride yeni bir davanın konusu hâline gelir.
Protokolün ispat açısından zayıf kalan maddeleri
Nafaka miktarının hangi gelir düzeyine göre belirlendiği, artış ölçütünün ne olduğu, kişisel ilişkinin gün ve saat olarak nasıl kurulacağı, taşınır ve taşınmazların kimde kalacağı açık yazılmadığında, protokol sonradan yorum tartışmasına açılır. Velayet ve çocukla kişisel ilişki bakımından hâkimin resen değerlendirme yapacağı da unutulmamalıdır; tarafların anlaşması tek başına bağlayıcı sonuç doğurmaz.
Talep başlığına göre belge eşleştirmesi
- Nafaka için gelir, sigorta ve harcama kayıtlarının birlikte sunulması
- Mal rejiminin tasfiyesinde tapu, banka ve kredi kayıtlarının edinme tarihine göre sıralanması
- Çocuğun eğitim ve sağlık giderleri için düzenli ödeme belgeleri
- Ortak borçlarda kimin hangi taksitten sorumlu olduğunu gösteren sözleşmeler
- Ev eşyası paylaşımında liste ve teslim tutanağı
Yanlış mahkemeye açılan dava
Aile hukukundan doğan talepler kural olarak aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla bakan mahkemeye başvurulur. Yetki bakımından ise eşlerin yerleşim yeri belirleyicidir. Görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davada dosya gönderilebilir; ancak bu süreçte geçen zaman, tedbir talepleri ve çocuğun düzeni bakımından fiilî bir kayıp yaratır. Protokolde yer alan mal rejimi tasfiyesi gibi kalemler ayrı bir dava konusu olabileceğinden, hangi talebin hangi dosyada ileri sürüleceği baştan planlanmalıdır.
Onay öncesi son kontrol
- Her madde, üçüncü bir kişinin okuduğunda tek anlam çıkaracağı biçimde sadeleştirilir.
- Ödeme kalemlerinde tutar, tarih ve ödeme yöntemi ayrı ayrı belirtilir.
- İcra takibine konu olabilecek maddeler infaz edilebilir açıklıkta yazılır.
- Protokolde yer almayan taleplerden feragat edilip edilmediği netleştirilir.
Bu metin bilgilendirme amacı taşır. Çocuğun üstün yararı, tarafların ekonomik durumu ve evlilik süresi gibi etkenler sonucu değiştirebileceğinden, protokolü imzalamadan önce hukuki destek almanız tavsiye edilir.