Anlaşmalı boşanma, tarafların her konuda uzlaştığı için sorunsuz sanılan; oysa protokoldeki bir eksiklik yüzünden en çok geri dönen dosya tiplerinden biridir. TMK ve HMK çerçevesinde hâkim, tarafların anlaşmasıyla bağlı değildir; özellikle çocuğa ilişkin düzenlemeleri denetler ve gerekli gördüğünde değişiklik önerir. Bu nedenle protokol, mahkemenin kabul edebileceği bir metin olarak kurgulanmalıdır.
Protokolün Kabul Edilebilirlik Sınavı
Anlaşmalı boşanma için evliliğin belirli bir süre devam etmiş olması ve tarafların duruşmada bizzat hâkim önünde iradelerini açıklaması aranır. Tarafların yalnızca vekilleri aracılığıyla beyanda bulunması bu davada yeterli olmaz. 4787 sayılı düzenleme kapsamındaki aile mahkemesi, çocuğun üstün yararını gözeterek velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası hükümlerini yeniden şekillendirebilir.
Metinde Mutlaka Netleşmesi Gerekenler
- Velayetin kimde olacağı ve kişisel ilişkinin gün, saat ve tatil dönemleri bakımından kesin tarifi.
- İştirak ve varsa yoksulluk nafakasının tutarı ile her yıl nasıl artırılacağı.
- Maddi ve manevi tazminat taleplerinden feragat edilip edilmediği.
- Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talepler ve bunların bu dosyada mı sonuçlandığı.
- Ziynet eşyası ve ev eşyasının paylaşımına ilişkin açık düzenleme.
Kesinleşmeden Önce Biten Süreç Yoktur
- Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir.
- Tebliğden itibaren işleyen kanun yolu süresi içinde başvuru yapılmazsa karar kesinleşir.
- Kesinleşme şerhi alınır ve nüfus müdürlüğüne tescil sağlanır.
- Nafaka ve tazminat alacakları için icra takibi ancak bu aşamadan sonra sağlıklı biçimde yürütülür.
Boşanmadan Sonra İşleyen Süreleri Unutmayın
Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ileri sürülecek bazı talepler, evliliğin sona ermesinden itibaren işleyen bir yıllık süreye tabidir. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin istemler protokolde çözülmemişse, bu dosyanın ne zaman açılacağı ayrıca planlanmalıdır. Protokolde her konudan feragat edildiği izlenimi veren genel ifadeler kullanmak, sonradan açılacak davanın önünü kapatabilir.
Anlaşmanın Bozulma İhtimaline Karşı
Taraflardan biri duruşmada beyanından döndüğünde dava anlaşmalı olmaktan çıkar ve çekişmeli olarak devam eder. Böyle bir ihtimale karşı, kusura ilişkin delillerin baştan derlenmiş olması zaman kazandırır. Protokol görüşmeleri sırasında yapılan yazışmaların saklanması da bu aşamada değer taşır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Çocuğun durumu, malvarlığının yapısı ve evlilik süresi düzenlemeyi doğrudan etkilediğinden, protokolü imzalamadan önce bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.