Aile dosyalarında kişisel ilişkiye dair uyuşmazlıklar, tarafların anlatımının birbirini tutmadığı alanların başında gelir. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte belirleyici olan, engellemenin ya da uyumsuzluğun düzenli biçimde kayda geçirilip geçirilmediğidir.
Engellemeyi Görünür Kılan Kayıt Düzeni
Tek bir olayı anlatmak yerine, kararda belirlenen her teslim ve iade zamanının gerçekleşip gerçekleşmediğini gösteren bir çizelge tutmak gerekir. Tarih, saat, yer, hazır bulunanlar ve sonucun tek satırla yazıldığı bu çizelge, aylar sonra sunulacak talebin omurgasını oluşturur. Tek bir aksamayı büyütmek yerine tekrarlayan bir örüntüyü göstermek daha güçlü sonuç verir.
Delil Değeri Olan ve Olmayan Materyal
- Yazılı mesajlaşmalar ve arama kayıtları; içerikten çok tarih ve sıklık bakımından
- Teslim yerinde tutulan tutanaklar ve varsa üçüncü kişilerin beyanları
- Okul devam kayıtları ve sağlık randevu belgeleri gibi tarafsız kaynaklar
- Kolluk ya da adli birimlere yapılmış başvuruların kayıt numaraları
- Hukuka aykırı biçimde elde edilmiş ses ve görüntü kayıtları; bunlar dosyaya sunulmadan önce hukuka uygunluk yönünden ayrıca değerlendirilmelidir
Uzman Raporu ve Çocuğun Dinlenmesi
Çocuğun üstün yararı değerlendirilirken sosyal inceleme ve uzman görüşü belirleyici olabilir. Bu incelemenin kapsamı talep dilekçesinde açıkça gösterildiğinde, rapor tarafların ileri sürdüğü somut iddiaları karşılayacak şekilde hazırlanır. Ayrıca çocuğun yaşı ve idrak düzeyine göre dinlenmesi gündeme gelebileceğinden, bu ihtimalin dosyaya baştan yansıtılması yerinde olur.
Sürelerin Aile Dosyasındaki Karşılığı
Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi talebi bakımından katı bir hak düşürücü süre bulunmasa da, dosyada asıl süre baskısı kanun yoluna başvuru ve tedbir taleplerinde ortaya çıkar. Karara karşı süresi içinde başvurulmaması hâlinde düzenleme kesinleşir ve değişiklik ancak koşullarda esaslı bir farklılığın kanıtlanmasıyla mümkün olur. Ara kararların gereğinin yerine getirilmesi için verilen kısa süreler de aynı özenle takip edilmelidir.
Değişiklik Talebini Ne Zaman Getirmeli
Kararın uygulanamadığı yönündeki tespit birkaç dönemle sınırlıysa, önce mevcut kararın icrası yoluna gidilmesi daha tutarlıdır. Çocuğun yaşı, okul düzeni veya tarafların yerleşim yerindeki değişiklik gibi kalıcı bir farklılık doğmuşsa, değişiklik talebi bu farklılığın belgeleriyle birlikte getirilmelidir. Çocuk teslimine ilişkin işlemlerin adli destek birimleri eliyle yürütüldüğü de gözetilerek başvuru yeri doğru belirlenmelidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler geneldir; her ailenin koşulları farklı olduğundan, çocuğun yararına ilişkin karar somut dosya üzerinden verilir. Adım atmadan önce bireysel hukuki destek almanız uygun olacaktır.