Kişisel ilişki dosyalarında asıl zorluk, kararın alınması değil kararın fiilen uygulanabilir biçimde kurulmasıdır. Saat, yer ve teslim usulü belirsiz bırakılan hükümler, kısa süre içinde yeni uyuşmazlıkların kaynağına dönüşür. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, çocuğun üstün yararı ölçütü etrafında dosyanın nasıl hazırlanacağını ele alır.
Talebi Uygulanabilir Yazmak
- Görüşme günleri, başlangıç ve bitiş saatleri açık olarak yazılmalıdır
- Teslim ve iade yerinin, tarafların adreslerine göre gerçekçi belirlenmesi gerekir
- Yarıyıl tatili, yaz dönemi ve dini bayramlar için ayrı düzen kurulmalıdır
- Farklı şehirlerde yaşanıyorsa ulaşım süresi ve masrafın kimde olduğu belirtilmelidir
- Çocuğun yaşı küçükse geceli görüşmeye kademeli geçiş öngörülebilir
Delil Tarafında Neye Bakılır
Bu dosyalarda delil, tarafların birbirine yönelttiği suçlamalardan çok, çocuğun günlük düzenine ilişkin somut bilgilerden oluşur. Okul devam çizelgesi, sağlık kayıtları, kreş veya kurs saatleri ile ebeveynlerin çalışma düzenini gösteren belgeler dosyanın temelidir. Mahkemenin uzman incelemesine başvurması hâlinde, uzmanın gözlemi görüşmelerin fiilen nasıl yürüdüğüne dair kayıtlarla desteklenebilir. Yazışmaların tamamının değil, ilgili bölümlerinin tarih sırasıyla sunulması anlaşılırlığı artırır.
Kararın Uygulanmaması Halinde İzlenecek Yol
- Öncelikle mevcut hükmün, uygulanmayı engelleyecek bir belirsizlik içerip içermediği kontrol edilir.
- Görüşmenin gerçekleşmediği tarihler, sebebiyle birlikte kayıt altına alınır.
- Çocuk teslimine ilişkin işlemler, kanunda öngörülen özel usul çerçevesinde ilgili birime başvurularak yürütülür.
- Koşullar esaslı biçimde değişmişse kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi talep edilir.
Anlaşma Zemini Nereye Kadar
Velayet ve kişisel ilişki, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği konulardan değildir; bu nedenle burada varılan mutabakat, hâkimin onayına ve çocuğun yararına ilişkin denetime tabidir. Buna karşılık boşanmanın parasal sonuçları bakımından tarafların anlaşma alanı daha geniştir ve bazı parasal taleplerde dava öncesi arabuluculuk gündeme gelebilir. Uygulamada en sağlıklı sonuç, parasal konularda anlaşıp çocuğa ilişkin düzenlemenin ayrıntılı biçimde hükme geçirilmesiyle alınır. Sözlü mutabakatla yürütülen esnek düzenler, taraflardan biri şehir değiştirdiğinde ya da yeniden evlendiğinde hızla çöker.
Bu yazı genel bilgi verir; çocuğun yaşı, tarafların yerleşim yeri ve mevcut hükmün ifadesi sonucu değiştirebilir. Görüşme düzeninde sorun yaşıyorsanız, kayıtlarınızı toplayıp bir hukukçuyla durum değerlendirmesi yapmanız yerinde olur.