Boşanma veya velayet davası sürerken çocukla ilişkinin nasıl süreceği, davanın sonucunu beklemeye elverişli bir konu değildir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, yargılama devam ederken geçici düzenleme yapılmasına imkân tanır. 4787 sayılı Kanun uyarınca bu talepler aile mahkemesinin görev alanındadır ve çocuğun yararı ölçütü belirleyicidir.
Talep Ne Zaman Yapılmalı?
Geçici tedbir talebi dava dilekçesiyle birlikte sunulabileceği gibi, yargılamanın herhangi bir aşamasında da ileri sürülebilir. Fiilî ayrılık uzadıkça çocuğun mevcut düzene alışması ve bu düzenin sürdürülmesi yönünde bir eğilim oluşabildiğinden, talebin geciktirilmemesi pratikte önemlidir. Halihazırda kurulmuş bir düzen varsa, talebin bu düzeni tümüyle değiştirmek yerine kademeli bir geçiş öngörmesi daha kabul edilebilir olur.
Talebin İçeriği Nasıl Yazılmalı?
- Görüşme gün, saat ve süreleri belirli biçimde yazılır; "uygun zamanlarda" gibi ifadelerden kaçınılır.
- Teslim ve iade yeri ile teslimi yapacak kişi açıkça gösterilir.
- Yarıyıl, yaz tatili ve dinî bayramlar ayrı başlıklar hâlinde düzenlenir.
- Taraflar farklı şehirlerde ise ulaşım ve masraf yükü öngörülür.
- Yüz yüze görüşmenin mümkün olmadığı hâller için iletişim yöntemi tanımlanır.
İnceleme ve Uzman Görüşü
Aile mahkemeleri bu taleplerde sıklıkla uzman görüşüne başvurur. Görüşme öncesinde ebeveynin çocuğun günlük düzenine, okul takvimine ve sağlık durumuna hâkim olması, talebin çocuk yararına uygunluğunu somutlaştırır. Karşı tarafın ileri sürdüğü sakınca iddiaları varsa, bunların soyut bırakılmayıp belgeyle karşılanması gerekir. Sürecin tarafların birbirine yönelik suçlamaları üzerinden değil, çocuğun ihtiyaçları üzerinden kurulması sonucu doğrudan etkiler.
İtiraz Süresi ve Kararın Uygulanması
Geçici tedbir kararlarına karşı itiraz, kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılır ve bu süre kararın tefhim veya tebliğ anından işler. Süre geçtiğinde karar yargılama boyunca uygulanmaya devam eder. Karara rağmen görüşme sağlanamıyorsa, ilamın icrası yoluyla uygulanması gündeme gelir; bu aşamada tutanakların düzenli tutulması, sonraki velayet değerlendirmesinde de dikkate alınabilecek bir kayıt oluşturur. Aksatılan her görüşmenin tarihi ve sebebi ayrıca not edilmelidir.
Not
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Çocuğun yaşı, yerleşim yeri ve ailenin somut koşulları düzenlemenin içeriğini değiştirdiğinden, talep hazırlanmadan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.