Boşanma dosyası kapanırken asıl mali hesaplaşma çoğu zaman yeni başlar. Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi, boşanma davasından bağımsız bir dava olarak görülür ve kendine özgü bir zaman mantığı taşır. Bu rehber, katılma alacağı talebini süresinde ileri sürmek ile eşler arasında protokolle sonuçlandırmak arasındaki tercihi somut adımlara bağlar.
Tasfiye Talebi Hangi Anda Doğar
TMK bakımından mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiş sayılır; buna karşılık talep, boşanma hükmünün kesinleşmesiyle istenebilir hale gelir. Uygulamada en çok karıştırılan nokta budur: değer hesabı bir tarihe, dava açma süresi başka bir tarihe bağlanır. Dosya açılırken bu iki tarih ayrı ayrı yazılmalı, aradaki dönemde yapılan devirler de listelenmelidir.
Uzlaşma ile Dava Arasında Seçim Yaparken
Bu tercih duygusal değil, veri temelli verilmelidir. Aşağıdaki başlıklar netleşmeden anlaşma masasına oturmak, sonradan telafisi güç kayıplara yol açar:
- Malvarlığı listesi şeffaf mı; tapu, banka ve şirket pay kayıtlarına erişim sağlandı mı?
- Rejimin sona ermesine yakın dönemde üçüncü kişilere devir yapılmış mı?
- Taşınmazın alım bedeli ile tasfiye anındaki değeri arasındaki fark hesaplanabiliyor mu?
- Kişisel mal iddiası hangi belgeyle karşılanacak?
- Karşı tarafın ödeme kabiliyeti, protokolü fiilen uygulanabilir kılıyor mu?
Anlaşma Yolu Seçilirse Metinde Bulunması Gerekenler
- Tasfiyeye konu her kalem tek tek sayılmalı, bilinmeyen malvarlığı için genel feragat ifadesinden kaçınılmalıdır.
- Ödeme takvimi, gecikme halinde muacceliyet ve teminat düzenlenmelidir.
- Tapu devri öngörülüyorsa devir tarihi ile ödeme tarihi birbirine bağlanmalıdır.
- Protokolün mahkemece onaylanıp onaylanmayacağı baştan kararlaştırılmalıdır.
Dava Yolu Seçilirse Süreyi Koruyan Refleksler
Değerleme uzman incelemesine bağlı olduğundan alacağın miktarı çoğu kez baştan belirlenemez. Bu durumda talebin nasıl kurulacağı, sonradan artırma imkânını doğrudan etkiler; HMK'nın talep sonucunun artırılmasına ilişkin usulü baştan planlanmalıdır. Yetki ve görev bakımından aile mahkemesinin ilgisi, 4787 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilir. Uzlaşma görüşmeleri sürerken zamanın işlemeye devam ettiği unutulmamalı; müzakere takvimi ile dava açma takvimi aynı tabloda tutulmalıdır.
Karar Anını Kaçırmamak
Pratikte en maliyetli senaryo, aylarca süren yazışmanın ardından anlaşmanın son anda bozulması ve talebin geç kalmasıdır. Bu nedenle müzakerelere bir bitiş tarihi konulmalı, o tarihe kadar sonuç alınamazsa dava dilekçesi hazır bekletilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her boşanma dosyasının malvarlığı yapısı farklıdır. Tarihlerin ve hesap yönteminin dosyanızdaki belgelere göre değerlendirilmesi için bir avukatla çalışmanız yerinde olur.