Evlilik birliği sona ererken en çok değer kaybı, malvarlığının tartışma sürerken el değiştirmesinden doğar. Bu rehber TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde mal rejiminin tasfiyesinde koruyucu tedbirlerin nasıl kurulacağını ve protokolle çözüm ile dava arasındaki tercihi ele alır.
Tasfiye Talebinin Zamanlaması
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talep, boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilse de, karara bağlanması kural olarak boşanma hükmünün kesinleşmesine bağlıdır. Bu durum uygulamada bir boşluk yaratır: tartışma sürerken malvarlığı serbestçe devredilebilir. Boşluğu kapatan tek şey, tasfiye kararı beklenirken alınacak koruyucu tedbirlerdir.
Hangi Tedbir, Hangi Malvarlığı İçin?
- Taşınmazlar için tapu kaydına dava şerhi veya devri engelleyen tedbir
- Banka hesapları ve yatırım hesapları yönünden ihtiyati tedbir talebi
- Şirket payları için pay defterine ve ticaret siciline yönelik talepler
- Araç ve diğer tescilli mallar yönünden ayrı ayrı liste ve değer beyanı
Talep dilekçesinde tedbirin neden gerekli olduğu somutlaştırılmalıdır: son dönemde yapılan devirler, satış ilanları veya hesaplardan çıkan olağandışı tutarlar gibi. Genel ifadelerle yapılan tedbir talepleri çoğunlukla reddedilir.
Katkı, Katılma ve Değer Artışı Ayrımı
Uygulamada talepler sıkça birbirine karışır. Edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan alacak, katkı payı alacağı ve değer artış payı farklı hesaplama yöntemlerine ve farklı ispat düzenlerine tabidir. Malın hangi tarihte, hangi kaynakla edinildiği; kredi ödemelerinin kim tarafından yapıldığı ve mal üzerinde sonradan yapılan yatırımların değeri ayrı ayrı belgelenmelidir. Bu ayrım yapılmadan yürütülen dosyalarda talep doğru kurulmadığı için sonuç da eksik kalır.
Protokolde Dikkat Edilecek Tek Cümle
Anlaşmalı boşanma protokollerinde yer alan geniş kapsamlı karşılıklı feragat ifadeleri, çoğu zaman mal rejimi alacağından da vazgeçildiği şeklinde yorumlanır. Protokolle çözüm, taraflar malvarlığı üzerinde mutabıksa ve devirler eşzamanlı yapılabiliyorsa hızlı bir sonuç sağlar; ancak malvarlığının kapsamı tartışmalıysa veya bir taraf bilgi paylaşmıyorsa, aile mahkemesi önünde tasfiye yolunun açık tutulması korunaklıdır. Feragat kaydı kullanılacaksa neyi kapsadığı sınırlı ve açık biçimde yazılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Rejimin türü, malların edinim tarihi ve mevcut deliller sonucu değiştirebileceğinden, protokol imzalamadan önce hukuki destek almanız uygun olur.