Boşanma sürecinin ikinci ve çoğu zaman daha uzun ayağı, mal rejiminin tasfiyesidir. Burada tartışma duygusal değil, kayıt üzerinden yürür: hangi mal ne zaman, hangi kaynakla edinildi? TMK'nın öngördüğü yasal rejimde edinilmiş mal karinesi işlediğinden, bir malın kişisel mal olduğunu savunan tarafın elinde belge yoksa iddiası ayakta kalmaz. Bu rehber, delil toplamayı bu karine etrafında düzenler.
Tasfiye Ne Zaman İstenebilir?
Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona erer; ancak tasfiye istemi kural olarak boşanma hükmünün kesinleşmesine bağlıdır. Bu nedenle tasfiye davası daha erken açılmışsa, boşanma dosyası bekletici mesele yapılır. Bu ayrımın gözden kaçırılması, tarafın hakkını kaybetmesine değil ama sürecin gereksiz uzamasına ve masrafın artmasına yol açar. Aile mahkemesi görevli olup, dosya bu sıfatla açılmalıdır.
Kişisel Mal İddiasını Ayakta Tutan Belgeler
- Evlilikten önce edinilen mallar için tapu, ruhsat veya hesap açılış kayıtlarının evlilik tarihinden önceki hâli.
- Miras yoluyla veya karşılıksız kazandırma ile gelen mallarda mirasçılık belgesi, intikal kaydı ya da bağış belgesi.
- Kişisel malın satılıp yerine yeni mal alındığında, iki işlem arasındaki para akışını gösteren kesintisiz banka kaydı.
- Manevi tazminat gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı alacaklara ilişkin mahkeme kararları.
Değer Artış Payını Hesaplanabilir Kılmak
Bir eşin diğerine ait mala katkısı bulunduğunda, tasfiyede katkının o günkü değeri değil, malın tasfiye anındaki değeri üzerinden hesaplanan pay esas alınır. Bu nedenle katkının tutarı kadar, katkı anındaki mal değerinin de belgelenmesi gerekir. Kredi ödemeleriyle yapılan katkılarda ödeme planı ile hesap hareketleri eşleştirilmeli; nakit yapılan ödemelerde ise tanık beyanının tek başına yeterli olmayabileceği hesaba katılmalıdır.
Malın Kaçırılmasına Karşı Erken Önlem
- Tapu, trafik ve şirket kayıtları üzerinden mevcut durum tespit edilir.
- Rejimin sona ermesine yakın dönemde yapılan devirler ayrıca incelenir.
- Gerekli görülüyorsa kayıtlara şerh veya ihtiyati tedbir talep edilir.
- Banka ve emeklilik hesaplarına ilişkin müzekkere talepleri dilekçede tek tek belirtilir.
- Talep sonucu, alacak kalemleri ayrıştırılarak rakamla ifade edilir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Evlilik tarihi, seçilmiş bir mal rejiminin bulunup bulunmadığı ve malvarlığının yapısı hesabı bütünüyle değiştirebileceğinden, tasfiye talebinden önce dosyanızın kendi koşullarıyla değerlendirilmesi uygun olur.