Kişisel ilişki uyuşmazlıklarında en çok zaman kaybettiren nokta, kararın içeriği değil; kararın nasıl ispatlanacağı ve engellenme hâlinde nereye başvurulacağıdır. Ayrılık ya da boşanma süreci devam ederken alınan geçici tedbir kararları, çocuğun günlük düzeni üzerinde hemen sonuç doğurduğundan, dosyanın delil tarafı ilk günden kurulmalıdır. Aşağıdaki çerçeve TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde ele alınmıştır.
Geçici Tedbir Talebini Ayakta Tutan Şey
Geçici tedbir talebi, esas hakkındaki iddianın özeti değildir. Talebin dayandığı somut durumun, karar verilecek anda mevcut olduğunun gösterilmesi gerekir. Bu nedenle dilekçede genel nitelemeler yerine tarih ve olay içeren bir akış kurulmalı, çocuğun okul, sağlık ve bakım düzenine ilişkin mevcut durum somut belgeye bağlanmalıdır.
Uygulamada İşe Yarayan Delil Türleri
- Okul devam ve iletişim kayıtları ile öğretmen bilgilendirmeleri
- Sağlık kuruluşu randevu ve tedavi kayıtları
- Taraflar arasındaki yazışmaların bütünlüğü bozulmadan sunulması
- Teslim ve iade anlarına ilişkin tarih içeren tutanak veya üçüncü kişi beyanı
- Çocuğun yaşadığı yer ve fiilî bakım düzenine ilişkin belgeler
Yazışmaların yalnızca işe yarayan kısmının sunulması, çoğu zaman karşı tarafın bütünü ibraz etmesiyle aleyhe dönmektedir. Delil sunumunda seçicilik değil, bağlamın korunması esas alınmalıdır.
Kararın Yerine Getirilmesinde Doğru Kapı
Bu başlıkta yaşanan hata, sürecin en pahalı hatasıdır. Kişisel ilişki kararının uygulanmaması hâlinde izlenecek yol, alacak takibi mantığından tamamen ayrıdır ve mevzuat değişiklikleriyle bu iş icra dairelerinden alınarak adli destek ve mağdur hizmetleri birimleri eliyle yürütülen bir sürece dönüşmüştür. Kararın değiştirilmesi talebi ise ayrı bir konudur ve aile mahkemesine yöneltilir. Engellemenin ceza boyutu ile kararın uygulanması boyutu da birbirinin yerine geçmez; birine başvurulmuş olması diğerini karşılamaz.
Değişen Koşullarda Kararın Güncellenmesi
Çocuğun yaşı, eğitim düzeni veya tarafların yerleşim yeri değiştiğinde mevcut karar fiilen uygulanamaz hâle gelebilir. Bu durumda yapılacak şey kararı uygulamamak değil, değişikliğin belgelenerek yeni bir düzenleme talep edilmesidir. Uygulamamayı tercih eden taraf, sonraki aşamada kendi talebini zayıflatır.
Aile hukuku uyuşmazlıklarında çocuğun yararı her dosyada farklı bir denge gerektirir; burada anlatılanlar genel bir çerçevedir. Talebin türü ve başvurulacak birim, dosyanızın mevcut aşamasına göre değerlendirilmelidir.