Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak, kâğıt üzerinde kazanılmış görünse bile tahsil edilemediğinde sonuç değişmez. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 çerçevesinde yürüyen bu davalarda asıl sınav, hükmün icraya elverişli biçimde kurulup kurulmadığıdır. Bu rehber, dilekçe yazılmadan önce işaretlenmesi gereken maddeleri, tahsil aşamasından geriye doğru kurar.
Talebi baştan icra edilebilir kurmak
Bir hüküm ancak neyin, kimden, ne kadar istendiğini belirlenebilir kılıyorsa infaz edilebilir. Katılma alacağı ile değer artış payı farklı hesap mantıklarına dayanır; ikisinin karışık biçimde istenmesi, kararın da bulanık çıkmasına yol açar. Talep sonucunda alacak kalemleri ayrı ayrı gösterilmeli, faiz başlangıcı ve türü açıkça yazılmalıdır.
Yanlış merci ve yanlış zamanlama
- Tasfiye talebinin, boşanma davasıyla aynı dosyada ve aynı anda karara bağlanacağı varsayımı
- Taşınmazın aynına ilişkin bir uyuşmazlığın, alacak davası kalıbıyla açılması
- Tapu iptali ve tescil istemiyle alacak isteminin, hangi mahkemenin görev alanına girdiğinin ayrıştırılmaması
- Üçüncü kişi adına kayıtlı malvarlığı için husumetin yalnızca eşe yöneltilmesi
Tahsili güvence altına alan adımlar
- Malvarlığı envanterini rejimin sona erdiği tarih itibarıyla dondurun: tapu, trafik kaydı, banka hesapları, ortaklık payları.
- Edinilmiş mal ile kişisel mal ayrımını her kalem için belgeye bağlayın; miras, bağış ve tazminat kayıtları burada belirleyicidir.
- Dava değerinin artma ihtimaline karşı ıslah imkânını ve harç yükünü baştan planlayın.
- Devir riski varsa geçici hukuki koruma taleplerini dilekçenin ilk gününde gündeme getirin.
- Bilirkişi değerlemesinde hangi tarihin esas alınacağını, itiraz dilekçesinde açıkça tartışın.
Karar kesinleştikten sonraki hat
Alacağa ilişkin hüküm, ilamlı takip yoluyla infaz edilir. Bu aşamada takip talebinin, ilamdaki kalemlerle birebir örtüşmesi gerekir; ilamda yer almayan bir kalemin takibe eklenmesi itirazla karşılaşır. Faizin türü ve başlangıç tarihi ilamda net değilse, tahsil aşamasında yeni bir uyuşmazlık doğar. Bu nedenle karar düzeltmeye ilişkin usuli imkânlar, kesinleşmeden önce değerlendirilmelidir.
Uzlaşma seçeneğini ne zaman masaya koymalı
Tasfiye dosyaları uzun sürer ve değerleme tartışmaları maliyeti büyütür. Taraflardan biri için nakit ihtiyacı, diğeri için taşınmazın elde kalması öncelikliyse, karşılıklı denkleştirmeye dayalı bir protokol hem süreyi hem gideri düşürebilir. Böyle bir anlaşmanın icra edilebilir olması için, ödeme takvimi ve teminatın metinde somut biçimde yer alması gerekir.
Yazılanlar genel bir yol haritasıdır; her ailenin malvarlığı yapısı, evlilik tarihi ve rejim seçimi farklı sonuç doğurur. Dosyanızın kendi belgeleri üzerinden bir hukukçuyla hesap çalışması yapmanız, sonradan telafisi zor tercihleri önler.