Boşanma davası sonuçlandığında çoğu dosyada asıl mali tartışma yeni başlar. Mal rejiminin tasfiyesi, TMK'nın edinilmiş mallara katılma hükümleri ile HMK'nın ispat kurallarının birlikte uygulandığı, 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemelerinde görülen ayrı bir davadır. Boşanma dosyasının içinde çözüleceği varsayımı, sık rastlanan ve maliyetli bir yanılgıdır.
Malın Sınıflandırılması İlk Adımdır
Her malvarlığı unsuru önce kişisel mal ve edinilmiş mal ayrımına tabi tutulur. Evlilik öncesinde edinilenler, miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla gelenler ile manevi tazminat alacakları kural olarak kişisel mal sayılır. Kişisel malın geliri ise edinilmiş mal kabul edilir. Bu sınıflandırma yapılmadan hazırlanan talep, hesap bilirkişisi aşamasında bütünüyle yeniden kurulmak zorunda kalır.
Hangi Kayıt Nereden İstenir
- Tapu müdürlüğünden taraflar adına kayıtlı ve devredilmiş taşınmazların tarihli listesi
- Bankalardan hesap açılış tarihleri, bakiye geçmişi ve kredi ödeme planları
- Trafik tescil kayıtları ile ticaret sicilinden ortaklık ve pay devri bilgileri
- Sosyal güvenlik kayıtlarından gelir geçmişi ve varsa toplu ödemeler
- Konut kredisiyle alınan taşınmazlarda ödemelerin hangi kaynaktan yapıldığını gösteren dekontlar
Denkleştirme ve Değer Artış Payı
Eşlerden birinin kişisel malına edinilmiş mallardan katkı yapılmışsa ya da tersi gerçekleşmişse denkleştirme gündeme gelir. Bir eşin diğerinin malının edinilmesine katkısı varsa değer artış payı talebi ayrıca ileri sürülebilir. Bu talepler katılma alacağından farklıdır ve dilekçede ayrı ayrı gösterilmelidir. Tek kalem hâlinde yazılan talepler, hesaplamada hangi kalemin kabul edildiğini belirsizleştirir.
Zamanlamaya İlişkin Kritik Nokta
Tasfiye davası, boşanmanın kesinleşmesinden sonra sonuç doğurur; ancak dava boşanma sürerken açıldığında bekletici mesele yapılabilir. Değerlendirmede esas alınan an ile rejimin sona erdiği an birbirinden farklıdır ve bu ayrım alacağın miktarını doğrudan etkiler. Ayrıca malvarlığının dava öncesinde üçüncü kişilere devredilmesi ihtimaline karşı tedbir talebinin erken gündeme getirilmesi gerekir.
Kısa Uyarı
Bu davalarda başarı, büyük ölçüde belgelerin kronolojik düzenine bağlıdır; eksik dekont ya da tarihsiz kayıt hesabın tümünü zayıflatır. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve her evliliğin mali geçmişi farklıdır; talep oluşturmadan önce dosyanın bütünüyle incelenmesi önerilir.