Boşanma ve velayet süreçlerinde çocukla kişisel ilişki, nihai kararı beklemeye tahammülü olmayan bir konudur. Bu nedenle TMK ve HMK, yargılama sürerken geçici tedbir yoluyla düzenleme yapılmasına imkan tanır. Ancak uygulamada tedbir kararının kendisi kadar, talebin nasıl kurulduğu ve kararın nasıl uygulandığı da sonucu belirler.
Talep Ne Zaman İleri Sürülür?
Geçici tedbir talebi dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülebileceği gibi, yargılamanın herhangi bir aşamasında da gündeme getirilebilir. Dava açılmadan önce talep edilmesi halinde ise, tedbirin ayakta kalması için yasal süre içinde esas davanın açılması gerekir. Bu sürenin kaçırılması, lehe alınmış bir kararın kendiliğinden etkisiz hale gelmesine yol açar ki bu, dosyada en sık rastlanan usule aykırı işlem sonuçlarından biridir.
Belirsiz Talep En Sık Görülen Kusurdur
Kişisel ilişki talebinin sadece uygun görülecek şekilde düzenlenmesi biçiminde yazılması, kararın da genel kalmasına ve icra edilememesine neden olur. Talep şu unsurları içermelidir:
- Hangi günler, hangi saat aralığında ve nerede teslim-tesellüm yapılacağı
- Yarıyıl ve yaz tatili ile dini bayramlara ilişkin ayrı düzenleme
- Çocuğun yaşına ve okul düzenine uygun geçiş süresi
- Farklı şehirlerde yaşanıyorsa ulaşım ve refakat usulü
- Görüntülü iletişim için gün ve saat
Kararın Uygulanması Ayrı Bir Süreçtir
Tedbir kararı alınmış olması, uygulamanın kendiliğinden sağlanacağı anlamına gelmez. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair ilamların yerine getirilmesi artık icra dairesi eliyle değil, adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri aracılığıyla yürütülmektedir. Doğru birime başvurulmaması, sürecin başa dönmesine sebep olur. Kararın yerine getirilmediği hallerde, ihlalin tarih ve saat bilgisiyle kayda geçirilmesi sonraki taleplerin dayanağını oluşturur.
Uzman İncelemesi ve Kararın Değiştirilmesi
4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemeleri bünyesinde görev yapan uzmanlardan alınacak görüş, özellikle küçük yaştaki çocuklarda düzenlemenin şekillenmesinde belirleyici olabilir. Koşullar değiştiğinde, örneğin okul saatleri, sağlık durumu veya taraflardan birinin şehir değiştirmesi halinde tedbirin değiştirilmesi istenebilir. Bu talep de gerekçelendirilmiş ve belgelendirilmiş olmalıdır; salt memnuniyetsizlik beyanı değişiklik için yeterli sayılmaz.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Çocuğun yararı her dosyada farklı somutlaştığından, talebin içeriği kişiselleştirilerek hazırlanmalı ve süreç profesyonel destekle yürütülmelidir.