Boşanma davasıyla birlikte yürüyen mal rejimi uyuşmazlıklarında zaman, çoğu zaman alacaklı eş aleyhine işler. Dava sonuçlanana kadar taşınmazlar devredilebilir, şirket payları elden çıkarılabilir, banka hesapları boşaltılabilir. TMK'nın edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin hükümleri ile HMK'nın geçici hukuki koruma düzeni, bu riski önlemek için birlikte kullanılmak zorundadır. Aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun ise talebin hangi mahkemeye yöneltileceğini belirler.
Tedbir Talebi Ne Zaman Anlam Kazanır
Geçici tedbir, soyut bir kaygıya değil somut bir tehlike iddiasına dayanır. Bu nedenle talep dilekçesinde malvarlığının elden çıkarılma ihtimalini gösteren belirtiler açıkça gösterilmelidir: satış ilanı, tapuda yeni şerh, şirket pay devri, hesap hareketlerindeki olağandışı çıkışlar veya taşınmazın üçüncü kişiye devri yönünde yapılan girişimler. Yaklaşık ispat ölçüsü, kesin ispattan hafiftir ancak dayanaksız bir talebin reddi hem zaman hem de tazminat riski doğurur.
Hangi Malvarlığı Üzerinde, Hangi Tedbir
- Taşınmazlar için tapu kaydına devir yasağı şerhi
- Araçlar için trafik siciline işlenecek kısıtlama
- Banka hesapları ve yatırım hesapları için tasarrufun sınırlanması
- Şirket payları için pay devrinin ve sicil işleminin engellenmesi
- Kiralanan taşınmazın gelirinin yönetimine ilişkin düzenleme
Usule Aykırı İşlem Riskinin Yoğunlaştığı Alanlar
Bu dosyalarda en sık karşılaşılan hata, tedbir talebinin malvarlığı kalemleri tek tek belirtilmeden genel bir ifadeyle yazılmasıdır. Tapu ada-parsel, hesap numarası veya sicil bilgisi olmayan bir talep uygulanabilir bir karara dönüşmez. İkinci sık hata, boşanma dosyasında verilen tedbirin katılma alacağı davasında da kendiliğinden devam ettiğinin varsayılmasıdır. Üçüncüsü ise teminat kararının süresinde yatırılmaması nedeniyle tedbirin kendiliğinden kalkmasıdır. Ayrıca tedbir kararının uygulanması için ilgili sicile başvurulmaması, kağıt üzerinde var olan korumayı fiilen işlevsiz bırakır.
Talebi Destekleyen Delil Setinin Kurulması
- Tapu, trafik, şirket sicili ve banka kayıtlarının dosya kapsamında istenmesi
- Rejimin başlangıç ve sona erme tarihlerinin belgeyle sabitlenmesi
- Edinilmiş mal ile kişisel mal ayrımını gösteren satış, miras ve bağış belgeleri
- Kredi ödemeleri ve katkı iddiasını gösteren dekont ve hesap dökümleri
- Devir girişimini gösteren ilan, yazışma ve tanık beyanları
Mal rejimi uyuşmazlıklarında koruma, davanın kazanılmasından önce gelir; sonradan geri alınamayacak devirler yaşandığında lehe verilen karar dahi tahsil edilemez hâle gelebilir. Malvarlığının yapısı ve tarafların ekonomik durumu her dosyada farklılaştığından, tedbir stratejisinin somut kalemler üzerinden hukukçu desteğiyle kurulması yerinde olur.