Nafaka uyuşmazlıklarında tartışma çoğu zaman hakkın varlığında değil, tarafların gerçek ekonomik durumunun ispatında düğümlenir. Beyana dayalı bir dosya, karşı tarafın belgeye dayalı savunması karşısında zayıf kalır. Bu nedenle delil kurgusu, dilekçeden önce planlanmalıdır.
Nafaka türleri farklı delil ister
Tedbir nafakası yargılama sürerken geçici ihtiyacı karşılar ve hızlı karar verilmesini gerektirir; iştirak nafakası çocuğun giderleriyle, yoksulluk nafakası ise talep eden eşin yoksulluğa düşüp düşmediğiyle ilgilidir. Türk Medeni Kanunu bu türleri farklı şartlara bağladığından, aynı delil listesiyle her üçünü desteklemek çoğu zaman eksik kalır. Talep hangi türe ilişkinse, dosyanın omurgası da ona göre kurulmalıdır.
Gelir ve gider tarafında toplanacaklar
- Sosyal güvenlik hizmet dökümü ve prime esas kazanç kayıtları
- Banka hesap hareketleri, kredi kartı ekstreleri ve düzenli ödeme talimatları
- Tapu, araç ve şirket ortaklığı kayıtları
- Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerini gösteren belgeler
- Kira, aidat, fatura gibi sabit giderlerin son dönem kayıtları
Usule aykırılık doğuran davranışlar
En sık karşılaşılan sorun, delilin elde ediliş biçimidir. Karşı tarafın telefonuna, e-postasına veya hesabına izinsiz erişilerek elde edilen kayıtlar dosyaya güç katmadığı gibi ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Aynı şekilde tanık listesinin süresinde bildirilmemesi, delil avansının yatırılmaması veya celbi istenen kaydın kurumu ve dönemi belirtilmeden yazılması, esasa girilmeden delilin değerlendirme dışı kalmasına yol açar.
Dosya kurma sırası
- Talep edilen nafaka türü ve dönemi tek cümleyle sabitlenir.
- Her iddia için hangi belgenin ispat aracı olduğu eşleştirilir.
- Kurumlardan celbi istenecek kayıtlar, kurum ve dönem belirtilerek listelenir.
- Tanıkların hangi vakıayı anlatacağı ayrı ayrı yazılır.
- Miktar talebi, gider tablosuyla sayısal olarak ilişkilendirilir.
Karar sonrası değişen koşullar
Nafaka kararları geleceğe yönelik olduğu için tarafların durumu değiştiğinde artırım, azaltım veya kaldırma talepleri gündeme gelebilir. Bu taleplerde de aynı disiplin geçerlidir: değişikliğin kendisi değil, değişikliği gösteren belge sonucu belirler. 4787 sayılı Kanun kapsamında kurulan aile mahkemelerinde görülen bu dosyalarda, uzman görüşüne başvurulması hâlinde inceleme takvimiyle yargılama takviminin uyumu da ayrıca izlenmelidir.
Buradaki açıklamalar genel çerçevedir; ailenin ekonomik ve sosyal durumu her dosyada farklı sonuç doğurabileceğinden, talep hazırlanmadan önce hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.