Nafaka uyuşmazlıklarında sonucu çoğu zaman talebin içeriği değil, talebin doğru mercie ve doğru delil setiyle yöneltilip yöneltilmediği belirler. Aşağıdaki rehber, nafaka taleplerinde hazırlığı bir kontrol listesine dönüştürmeyi ve en sık görülen başvuru yeri hatasını başlangıçta elemeyi amaçlar.
Talebin Türü Merciyi Belirler
Nafakada tek bir başvuru adresi yoktur. Devam eden bir boşanma yargılamasında tedbir nafakası, davanın görüldüğü aile mahkemesinden istenir. Bağımsız bir nafaka talebi ya da mevcut nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması da 4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemesinin görev alanındadır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar.
Buna karşılık kesinleşmiş bir nafaka hükmünün tahsili yargılama işi değildir. Ödenmeyen nafaka için icra dairesine takip açılır. Nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkındaki yaptırım talebi ise İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde icra ceza mahkemesine yöneltilir. Bu üç kanalın karıştırılması, en sık rastlanan zaman kaybı sebebidir.
Delil Matrisi: Neyi Neyle İspatlıyorsunuz?
- İhtiyaç tarafı: kira sözleşmesi, okul ve kreş ödemeleri, düzenli sağlık giderleri, fatura seti.
- Ödeme gücü tarafı: SGK hizmet dökümü, ücret bordroları, vergi kayıtları, taşınmaz ve araç kayıtları.
- Fiili durum tarafı: çocuğun kiminle yaşadığına ilişkin nüfus ve okul kayıtları, tanık listesi.
- Değişiklik tarafı: artırım veya azaltım talebinde, hükümden bugüne koşulların değiştiğini gösteren karşılaştırmalı belgeler.
Merci Hatasının Somut Bedeli
Yanlış mercie yapılan başvuru genellikle esasa girilmeden görevsizlik veya yetkisizlik kararıyla sonuçlanır. Bu, yalnızca birkaç ay değil; yeni harç, yeni tebligat turu ve tedbir taleplerinin askıda kalması anlamına gelir. Özellikle çocuğun geçimine ilişkin tedbir taleplerinde bu gecikme fiilen telafisi güç sonuçlar doğurur.
Dosyayı Teslim Etmeden Önce Son Kontrol
- Talep tedbir mi, bağımsız dava mı, tahsil mi? Üçü için ayrı satır açın.
- Görevli mahkeme ve yetkili yer, tarafların yerleşim yeri kayıtlarıyla teyit edildi mi?
- Talep miktarı belirli ve hesaplanabilir biçimde yazıldı mı?
- Delil listesinde her belgenin hangi vakıayı ispatladığı ayrıca belirtildi mi?
- Talep reddedilirse hangi kanun yoluna, hangi süre içinde gidileceği not edildi mi?
Sonuç Yerine
Nafaka dosyalarında hazırlık, dilekçe yazımından önce başlar: önce merci, sonra vakıa, en sonda delil. Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her aile dosyasının kendi koşulları vardır. Talebinizi biçimlendirmeden önce dosyanızın somut verileriyle hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.