Nafaka konusunda verilen karar kâğıt üzerinde kaldığında alacaklıya fiilî bir yarar sağlamaz. Bu rehber, nafaka hükmünün icra edilebilir hâle gelmesini ve tahsil aşamasında sürelerin kaçırılmasından doğan kayıpları TMK, HMK ve 4787 çerçevesinde adım adım ele alır.
Tedbir Nafakası ile Hüküm Altına Alınan Nafakayı Ayırın
Dava devam ederken verilen tedbir nafakası ara karara dayanır ve beklemeye gerek olmadan takibe konu edilebilir. Boşanma hükmünün eki niteliğindeki yoksulluk veya iştirak nafakasında ise uygulamada kararın kesinleşmesi aranmaktadır. Bu ayrımı baştan yapmayan dosyalarda takip açılır, itirazla karşılaşılır; hem zaman hem masraf kaybı doğar.
Takip Talebinden Önceki Belge Kontrolü
- Elde bulunan karar örneğinin ilam niteliği taşıyıp taşımadığı
- Kesinleşme şerhinin bu nafaka türü için gerekip gerekmediği
- Nafakanın başlangıç tarihi ve her ay hangi günde muaccel olduğu
- Artış oranına ilişkin hükmün infaza elverişli biçimde yazılıp yazılmadığı
- Borçlunun güncel adres, işyeri ve sosyal güvenlik bilgisi
Birikmiş Alacak ile İşleyecek Nafakanın Ayrı Gösterilmesi
Takip talebinde geçmişe dönük birikmiş nafaka ile aydan aya doğacak nafakanın ayrı kalemler hâlinde yazılması gerekir. Bu ayrım yapılmadığında hesap tablosu tartışmalı hâle gelir, borçlunun itirazı için zemin oluşur ve dosya alacağın miktarını tartışan bir uyuşmazlığa dönüşür. Artış hükmü varsa, her dönem için ayrı hesap cetveli tutulması sonraki itirazları önler.
Ödenmeyen Nafakada Süreye Bağlı Şikâyet Yolu
Nafaka hükmüne uymamak, icra ceza mahkemesi önünde şikâyet konusu edilebilir. Bu yol kanunda öngörülen kısa şikâyet süresine tabidir ve süre ödenmeyen her dönem bakımından ayrı işler. Ödemenin yapılmadığı ay için takvim tutulmazsa alacak varlığını sürdürse bile o döneme ilişkin şikâyet imkânı kapanabilir. Bu nedenle ödeme takibi, aylık kontrol noktaları olan bir tabloya bağlanmalıdır.
Uyarlama Talebini Doğru Mecrada İleri Sürmek
Tarafların geliri, çocuğun ihtiyaçları veya velayet düzeni değiştiyse artırım ya da indirim talebi ayrı bir davanın konusudur; icra dosyası üzerinden çözülmez. İcra aşamasında yapılan itirazlar çoğu zaman esasa ilişkin bu talepleri karşılamaz. Değişiklik iddiası varsa, takibin sürdüğü dönemde eş zamanlı olarak aile mahkemesinde talep yöneltilmesi, birikmiş borcun büyümesini sınırlar.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyanın belgeleri ve tarihleri sonucu değiştirebilir. Nafaka alacağının tahsili ya da size yöneltilmiş bir takip söz konusuysa, işlem yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.