Nafakaya hükmedilmesi ile nafakanın tahsil edilmesi, birbirinden ayrı iki süreçtir. Aile mahkemesinden çıkan karar elde olmasına rağmen ödeme yapılmıyorsa, sorun artık aile hukuku sorunu olmaktan çıkıp icra sürecinin doğru yürütülmesi sorununa dönüşür. Bu rehber, TMK ve HMK çerçevesinde kurulan nafaka hükmünün 4787 sayılı kanunla belirlenen aile mahkemesi düzeni içinde nasıl uygulanabilir hâle getirileceğine odaklanır.
Kararın İcraya Elverişli Olup Olmadığını Sınamak
Tahsil aşamasına geçmeden önce hüküm fıkrasının kendi başına anlaşılır olup olmadığı kontrol edilmelidir. Nafakanın türü, başlangıç tarihi, her ay hangi güne kadar ödeneceği, artış ölçütünün nasıl uygulanacağı ve ödemenin hangi hesaba yapılacağı hüküm fıkrasından açıkça çıkmalıdır. Bu unsurlardan biri belirsizse, icra aşamasında itirazla karşılaşma ihtimali yükselir; belirsizliğin kararı veren mahkemeden giderilmesi, icra dairesinde tartışmaya girmekten daha hızlı sonuç verir.
Tedbir Nafakası ile Hükmedilen Nafakayı Karıştırmamak
Dava sürerken verilen tedbir nafakası ile karar ile bağlanan nafaka farklı hukuki temellere dayanır ve dönemleri farklıdır. Takip talebinde hangi dönem için hangi nafakanın istendiği ayrıştırılmazsa, borçlunun itirazı kısmen de olsa kabul görebilir. Birikmiş alacak ile işleyecek aylıklar da ayrı kalemler hâlinde gösterilmelidir.
Merci Ayrımı: Kim Neye Bakar
- Nafakanın miktarının artırılması, azaltılması veya kaldırılması aile mahkemesinin konusudur.
- Takibin yürütülmesi, haciz ve ödeme işlemleri icra dairesinde yapılır.
- Takip işlemine yönelik usul şikâyetleri icra mahkemesine yöneltilir.
- Ödenmeyen nafaka nedeniyle öngörülen yaptırım, icra ceza mahkemesinin konusudur.
Bu dört kapının karıştırılması dosyayı geriye götürür. Örneğin nafakanın çok yüksek olduğunu düşünen borçlunun icra dairesine yaptığı itiraz miktarı değiştirmez; bunun için aile mahkemesinde ayrı dava açılması gerekir. Aynı şekilde ödeme yapılmadığından yakınan alacaklının aile mahkemesine yaptığı başvuru tahsil sağlamaz.
Tahsili Hızlandıran Pratik Adımlar
- Kararın kesinleşme veya icra edilebilirlik durumunu belgeleyin.
- Takip talebinde dönemleri ay ay tablolaştırın, artış hesabını gösterin.
- Borçlunun gelir kaynağını araştırın; maaş, kira ve banka hesabı sorgularını birlikte planlayın.
- Kısmi ödemeleri düzenli olarak kaydedin; hangi aya mahsup edildiğini yazılı hâle getirin.
- Tebligat adresindeki değişiklikleri takip edin, gecikmiş tebligat sürelerinizi kaydırır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Nafaka dosyalarında tarafların gelir durumu ve çocuğun üstün yararı sonucu doğrudan etkilediğinden, somut olayın hukuki değerlendirmesinin uzmanla birlikte yapılması yerinde olur.