Nafaka, hükmedilmesi kadar tahsili de önem taşıyan bir alacaktır. TMK ve HMK çerçevesinde verilen nafaka kararının fiilen tahsil edilebilmesi, doğru icra usulünün ve zamanlamanın izlenmesine bağlıdır. Aile mahkemelerinin yapısı 4787 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir.
İlam ile İlamsız Takibin Ayrımı
Nafaka bir mahkeme ilamına dayandığından, tahsilinde ilamlı icra yolu izlenir. Bu yol, birikmiş nafaka ile işleyecek aylık nafakayı birlikte talep etmeye imkân verir. Takip talebinde miktarın ve dönemin açıkça gösterilmesi, sonradan itirazla karşılaşma riskini azaltır. Karara aykırı olarak dönem veya tutar hatalı yazıldığında, borçlunun itirazı süreci uzatır.
Delil ve Belge Eksikliğinin Sonucu
İcra dosyasına kesinleşmiş ilamın ve gerekli hâllerde kesinleşme şerhinin doğru biçimde konulmaması, takibin sekteye uğramasına yol açar. Ödeme yapıldığı ileri sürülen dönemlerde ödeme belgelerinin dosyada bulunması, hem alacaklı hem borçlu bakımından uyuşmazlığı sadeleştirir.
Tahsil Sürecinin Aşamaları
- İlam ve varsa kesinleşme durumu belirlenir.
- Birikmiş ve işleyecek nafaka ayrı kalemler hâlinde takibe konulur.
- Ödeme emri tebliğ edilir, itiraz süresi izlenir.
- Ödenmeyen nafaka için öngörülen zorlayıcı yollar değerlendirilir.
Nafakanın Uyarlanması İhtimali
Tarafların ekonomik durumundaki değişiklik, nafakanın artırılması veya azaltılması talebini gündeme getirebilir. İcra süreci yürürken açılan uyarlama davası, tahsil planını etkileyeceğinden iki süreç birlikte takip edilmelidir.
İtiraz ve Duran Takip
Borçlunun itirazı takibi durdurabilir; bu durumda itirazın giderilmesi için izlenecek yol önceden planlanmalıdır. Aksi hâlde alacak fiilen askıda kalır.
Bu içerik yol gösterici niteliktedir. Nafaka türü, tarafların durumu ve kararın kapsamı sonucu değiştirebileceğinden, somut dosyada güncel uygulamaya hâkim bir hukukçudan destek alınması uygun olur.