Boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesi çoğu zaman aynı süreçmiş gibi düşünülür. Oysa bunlar farklı taleplerdir, farklı deliller gerektirir ve farklı zamanlarda görülür. Tasfiye aşamasına gelindiğinde hangi malın ne zaman ve hangi parayla edinildiğini gösteren kayıtlar toplanmamışsa, hak kaybı büyük ölçüde kaçınılmaz olur. Bu rehber TMK, HMK ve aile mahkemelerine ilişkin 4787 sayılı Kanun ekseninde hazırlanmıştır.
Tarihleri Yan Yana Koymak
Tasfiye hesabının iskeleti üç tarihten oluşur: evlilik tarihi, malın edinildiği tarih ve rejimin sona erdiği tarih. Bu üçü bir tabloya yazıldığında hangi malın rejim içinde kaldığı büyük ölçüde görünür hâle gelir. Taşınmazlarda tapu tarihi, araçlarda tescil tarihi, banka birikimlerinde hesabın açılış tarihi ve şirket paylarında sicil kaydı bu tabloyu besler.
Kişisel Mal İddiasını Kim Nasıl İspatlar
Rejim içinde edinilen malların ortak sayılması yönündeki karine, aksi ispatlanana kadar geçerlidir. Kişisel mal olduğunu ileri süren taraf bunu belgelemek durumundadır. Uygulamada en çok kullanılan belgeler şunlardır:
- Miras yoluyla veya bağış olarak edinildiğini gösteren kayıtlar
- Evlilikten önceki birikimin izini süren banka hesap dökümleri
- Satılan bir kişisel malın bedelinin yeni malın alımında kullanıldığını gösteren para akışı
- Kredi kullanıldıysa taksitlerin hangi hesaptan ödendiğine ilişkin kayıtlar
Paranın izlenebilir olması burada belirleyicidir; elden yapılan ödemeler çoğu zaman ispat edilemez hâle gelir.
Devir ve Kaçırma İhtimaline Karşı
Rejimin sona ermesine yakın dönemde yapılan devirler ayrıca incelenir. Bu nedenle tapu, trafik ve ticaret sicilinden son dönem hareketlerinin çıkarılması, hesaplardan yapılan büyük tutarlı çıkışların not edilmesi gerekir. Malın üçüncü kişiye geçmesi riski somutsa, tedbir talebi gerekçelendirilerek ileri sürülür.
Talebi Belirlenebilir Yazmak
Tasfiye talepleri katkı, katılma ve değer artışı gibi farklı kalemlere dayanabilir. Dilekçede bu kalemlerin ayrı ayrı gösterilmesi, bilirkişi incelemesinden sonra talebin artırılabilmesi bakımından da önemlidir. Hangi mal için hangi kalemin istendiği belirtilmediğinde, hesaplama aşaması gereksiz uzar.
Yazılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır. Evlilik tarihi, rejim türü ve malların edinim biçimi sonucu doğrudan etkilediğinden, dosyanız için ayrı bir değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.