Evlilik birliğinin sona ermesiyle açılan tasfiye dosyalarında en sık yaşanan kayıp, dava sürerken malvarlığının el değiştirmesidir. TMK'nın mal rejimi hükümleri, HMK'nın geçici hukuki koruma düzeni ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun bu sürecin çerçevesini çizer. Aşağıda geçici tedbir talebinin nasıl kurulacağı ve delil eksikliği nedeniyle kaybedilen katılma alacağının nasıl önleneceği anlatılıyor.
Tedbir Talebi Kesin İspat Gerektirmez
Geçici koruma talepleri, esasa ilişkin bir ispat düzeyi değil yaklaşık ispat arar. Bu, iddiayı belgesiz ileri sürmek anlamına gelmez; talebin somut bir riske dayandırılması gerekir. Devir hazırlığını gösteren ilan, satış vaadi, vekâletname çıkarılması ya da hesaplardan olağandışı çıkışlar, riskin somut karşılığıdır ve talebe eklenmelidir.
Malvarlığı Araştırmasının Kapsamı
Tasfiye hesabı, evlilik boyunca edinilen değerlerin tespitine dayanır. Bu nedenle araştırma tek bir kuruma değil, paralel biçimde yürütülmelidir:
- Tapu kayıtları: hâlihazırda mevcut ve devredilmiş taşınmazların dökümü
- Trafik tescil ve ticaret sicili kayıtları
- Banka hesapları, yatırım hesapları ve kiralık kasa bilgileri
- Sosyal güvenlik ve bireysel emeklilik birikimleri
- Şirket ortaklığı varsa pay defteri ve kâr dağıtım kararları
Edinilmiş Mal - Kişisel Mal Ayrımını Belgelemek
Bir değerin kişisel mal sayılması, hesabı kökten değiştirir. Miras yoluyla gelen, evlilikten önce edinilen ya da karşılıksız kazandırmayla elde edilen değerler için kaynak belgesi şarttır. Aynı şekilde, kişisel maldan gelen parayla evlilik içinde alınan bir taşınmazda değer artışının nasıl paylaşılacağı, o paranın izinin banka kayıtlarıyla sürülmesine bağlıdır. Bu izleme yapılmadığında, iddia beyandan ibaret kalır.
Değer Tespiti ve Zaman Boyutu
Tasfiyede hangi tarihteki değerin esas alınacağı sonucu belirler; bu nedenle bilirkişiye hem edinim tarihindeki durum hem güncel değer için veri sunulmalıdır. Taşınmaz üzerindeki ipotek, kredi bakiyesi ve ödemelerin kim tarafından yapıldığı ayrı bir tabloya dökülmelidir. Kredi taksitlerini kimin ödediği sorusu, uygulamada en çok tartışılan başlıklardandır.
Boşanma Dosyasıyla İlişkiyi Kurmak
Tasfiye talebi boşanmanın kesinleşmesine bağlı olduğundan, iki dosya arasındaki sıra doğru kurulmalıdır. Tedbir talebi ise beklemeye tabi değildir ve erken aşamada ileri sürülebilir. Aile mahkemesi önündeki usulde, çocukların durumu ve nafakaya ilişkin geçici düzenlemelerle malvarlığına ilişkin tedbirlerin ayrı ayrı talep edilmesi, kararın uygulanabilirliğini artırır.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; uygulanan mal rejimi, evlilik süresi ve malvarlığının yapısı hesabı tümüyle değiştirebilir. Talepte bulunmadan önce kayıt araştırmasını bir hukukçuyla planlamanız sonucu doğrudan etkiler.