Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak davalarında çoğu zaman asıl zorluk hükmü almak değil, alınan hükmü tahsil edebilmektir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun mal rejimlerine ilişkin düzenlemeleri, 6100 sayılı HMK'nın yargılama kuralları ve aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun birlikte işlediğinde, hükmün icra aşamasında karşılığını bulması ancak dava başında kurulan delil planıyla mümkün olur.
Tahsil edilemeyen hüküm nasıl ortaya çıkar
Uygulamada sık görülen tablo şudur: yıllar süren yargılama sonunda alacak kabul edilir, ancak karşı tarafın üzerinde tasfiyeye konu edilebilecek bir değer kalmamıştır. Bunun nedeni çoğu kez dava süresince malvarlığının el değiştirmesi ya da alacak kalemlerinin tahsile elverişli biçimde belirlenmemiş olmasıdır. Bu nedenle mal rejimi dosyalarında delil stratejisi, yalnızca hakkı ispatlamaya değil, hakkın karşılığını korumaya da yönelmelidir.
Dava açılmadan önce yapılması gereken tespit
- Evlilik tarihi ile mal rejiminin sona erdiği tarih arasındaki edinimlerin listelenmesi
- Tapu, trafik tescil, banka ve şirket ortaklık kayıtlarının aynı tarih aralığı için çıkarılması
- Kişisel mal savunmasına karşı kullanılacak belgelerin ayrı bir başlıkta toplanması
- Değer artışına konu katkının banka kaydı, kredi ödemeleri ya da fatura ile eşleştirilmesi
Talebin icraya elverişli biçimde kurulması
Hükmün icra edilebilmesi için ne isteneceğinin açık ve ölçülebilir olması gerekir. Alacağın türü, hangi mal kalemine dayandığı ve hangi tarihten itibaren faiz istendiği dilekçede net olmalıdır. Belirsizlik, icra aşamasında yeni bir tartışmaya ve ek gecikmeye yol açar. Bu nedenle bilirkişi incelemesinden gelen değer tespitlerine karşı sunulacak beyanlar da tahsil edilebilirlik gözetilerek yazılmalıdır.
Alacağı dava süresince korumak
Malvarlığının devredilmesi ihtimali somut verilerle destekleniyorsa, geçici hukuki koruma tedbirleri gündeme gelebilir. Burada da ölçüt aynıdır: talep, soyut endişeye değil, kayıt üzerinden gösterilebilen bir harekete dayanmalıdır. Örneğin tapu kaydındaki yeni bir şerh, şirket pay defterindeki değişiklik ya da kısa süre içinde yapılan devirler bu yönde somut dayanak oluşturabilir.
Karşı tarafın savunmasına hazırlıklı olmak
Bu davalarda en sık karşılaşılan savunma, malın kişisel mal olduğu ya da bedelinin kişisel kaynaktan karşılandığıdır. Bu savunmanın karşılanması, karşı tarafın gösterdiği kaynağın izlenmesiyle olur. Kaynak izi kurulamadığında iddia belgesiz kalır; kurulduğunda ise tartışma değerin oranına kayar. Hangi ihtimalde ne söyleneceğini önceden hazırlamak, duruşmada zaman kazandırır.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Evlilik tarihi, uygulanan mal rejimi ve edinim yapısı sonucu doğrudan etkilediğinden, kendi dosyanız bakımından ayrıntılı bir hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.