Velayet kararları, tarafların iddialarından çok çocuğun yararına ilişkin somut verilere dayanır. Velayet talebinde deliller doğru seçilmediğinde, haklı bir talep bile karşılıksız kalabilir. Bu rehber, TMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde aile mahkemesi önünde delil dosyasının nasıl kurulacağını ele alır.
Ölçüt: Çocuğun Üstün Yararı
Mahkeme, tarafların kusur durumundan bağımsız olarak çocuğun bedensel, zihinsel ve duygusal gelişimi bakımından hangi düzenlemenin daha uygun olduğunu değerlendirir. Bu nedenle boşanma davasında kusur yönünden güçlü olan taraf, velayet bakımından kendiliğinden üstün sayılmaz. Ekonomik güç tek başına belirleyici değildir; bakımın sürekliliği, çocukla kurulan bağ ve günlük düzenin korunması birlikte tartılır.
Hangi Deliller Ağırlık Taşır?
- Uzman incelemesi ve düzenlenen sosyal inceleme raporu
- Okul kayıtları: devamsızlık, rehberlik görüşmeleri, öğretmen görüşü
- Sağlık kayıtları ve düzenli takip belgeleri
- Çocuğun fiilen kiminle yaşadığını gösteren adres ve nüfus kayıtları
- İdrak çağındaki çocuğun mahkemece dinlenmesine ilişkin talep
Talebin Aşamalı Kurulması
- Dava süresince geçici velayet ve kişisel ilişki için tedbir talebi ayrıca yazılır.
- Kişisel ilişkinin gün, saat ve teslim yeri belirtilerek somutlaştırılması istenir.
- Uzman raporuna karşı beyan süresi kaçırılmadan, rapordaki eksiklikler maddelenerek sunulur.
- Gerekiyorsa ek rapor ya da farklı bir uzmandan inceleme talep edilir.
- Kararın değişen koşullara göre sonradan değiştirilebileceği gözetilir.
Sık Yapılan Hatalar
Velayet dosyalarında en yaygın hata, çocuğu tartışmanın aracı hâline getiren yazışmaların dosyaya sunulmasıdır; bu tür belgeler çoğu kez sunanın aleyhine sonuç doğurur. Bir diğer hata, kişisel ilişkinin engellendiği iddiasının hiçbir kayda bağlanmamasıdır. Teslim günlerinin tutanakla, mesajla veya tanıkla belgelenmesi sonraki taleplerde belirleyici olur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; çocuğun yaşı, ailenin koşulları ve dosyadaki uzman değerlendirmesi sonucu değiştirir. Velayete ilişkin bir talep hazırlarken delil listesini dava dilekçesiyle birlikte oluşturmak için hukuki destek almanız önerilir.