Boşanma sürecinde ilk verilen kararlardan biri, anlaşmalı yolun mu yoksa çekişmeli yargılamanın mı tercih edileceğidir. Bu tercih duygusal bir tutumdan çok, elde bulunan delillerin ve mal varlığı tablosunun gerçekçi biçimde değerlendirilmesine dayanmalıdır. Türk Medeni Kanunu ve usul hükümleri çerçevesindeki bu rehber, kararın delil boyutunu ele alır.
Tercihten Önce Yapılacak Envanter
Protokol, tarafların üzerinde anlaştığı bir sonucu hızla kesinleştirir; ancak imzalandıktan sonra geri dönmek kural olarak mümkün olmaz. Bu nedenle protokol masasına oturmadan önce müşterek malvarlığının, gelir düzeyinin ve çocukların ihtiyaçlarının somut olarak bilinmesi gerekir. Bilinmeyen bir malvarlığı üzerinde yapılan feragat, sonradan telafi edilemez.
Kusur İddiasında Delilin Sınırı
Çekişmeli yargılamada kusur, tazminat ve nafaka taleplerini etkiler. Ancak kusur ispatı için başvurulan bazı yöntemler hukuka aykırıdır ve dosyaya zarar verir. Eşin telefonuna izinsiz erişim, konuşmaların gizlice kaydedilmesi ya da özel yazışmaların ele geçirilmesi hem delil değeri tartışmalı hem de ayrıca sorumluluk doğurabilecek fiillerdir. Buna karşılık tanık beyanları, tarafın kendi paylaşımları, sağlık raporları ve kolluk kayıtları usulüne uygun delil kaynaklarıdır.
Mal Rejimi Tasfiyesi İçin Toplanacak Kayıtlar
- Evlilik tarihinden sonra edinilen taşınmaz ve araçların tapu ve sicil kayıtları
- Banka hesap hareketleri ve kredi ödemelerinin kaynağı
- Edinilen malların bedelinin nereden karşılandığını gösteren belgeler
- Şirket ortaklıkları ve bunların değerine ilişkin kayıtlar
- Evlilik öncesine ait malvarlığını gösteren belgeler
Velayet ve Kişisel İlişkide Değerlendirilenler
Çocuğa ilişkin taleplerde belirleyici olan, tarafların birbirine yönelik iddiaları değil çocuğun yararıdır. Okul kayıtları, sağlık geçmişi, bakımın fiilen kim tarafından üstlenildiğine dair kayıtlar ve sosyal inceleme raporu bu değerlendirmenin dayanaklarıdır. Kişisel ilişki düzenlemesinin uygulanabilir olması için gün, saat ve teslim yerinin belirsizlik bırakmayacak biçimde yazılması gerekir.
Protokolün Uygulanabilir Yazılması
Anlaşmalı boşanmada en sık karşılaşılan sorun, protokolün yıllar sonra uygulanamaz hâle gelmesidir. Nafakanın nasıl artacağı, eğitim ve sağlık giderlerinin nasıl paylaşılacağı, taşınmaz devirlerinin hangi sürede yapılacağı açıkça belirlenmelidir. Yalnızca anlaşılmıştır ifadesiyle geçilen konular, ileride yeni bir dava konusu olur.
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır; evlilik süresi, çocukların durumu ve mal rejimi sonucu değiştirir. Karar vermeden önce belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.