Vasiyetnameye ilişkin uyuşmazlıklarda belirleyici olan çoğu zaman vasiyetin içeriği değil, sürelerin nereden başlatıldığıdır. TMK ve HMK çerçevesinde iptal, tenkis ve mirasçılık belgesine itiraz taleplerinin her biri farklı bir başlangıç anına bağlıdır; bu anları tek bir tabloda toplamayan dosyalar, esas hiç tartışılmadan süreden reddedilebilir.
Sürelerin Başlangıç Anını Doğru Belirlemek
Vasiyetname, mirasbırakanın ölümünden sonra sulh hukuk mahkemesince açılıp okunur ve ilgililere bildirilir. Süre hesabında kritik olan nokta şudur: ölüm tarihi ile vasiyetnameden haberdar olunan tarih aynı olmayabilir. İptal talebi bakımından kural olarak iptal sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık süre işler; her hâlde iyiniyetli davalıya karşı on yıllık, iyiniyetli sayılmayana karşı daha uzun bir üst sınır söz konusudur. Tenkis talebinde ise saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği an esas alınır.
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği
- Vasiyetnamenin açılıp okunmasına ilişkin mahkeme tutanağı ve tebliğ evrakı
- Mirasçılık belgesi ile varsa itiraz dilekçeleri
- Tereke kapsamındaki taşınmaz, banka ve şirket kayıtları
- Mirasbırakanın son dönem sağlık kayıtları, ehliyet tartışması varsa
İtiraz mı, Tenkis mi, İkisi Birden mi?
Vasiyetnamenin şekil şartlarına aykırılığı ile ehliyetsizlik iddiası farklı ispat yükleri doğurur. Şekil tartışmasında belgenin kendisi konuşur; ehliyet tartışmasında ise sağlık kayıtları, tanık beyanları ve düzenleme anına ilişkin kayıtlar birlikte değerlendirilir. Saklı pay zedelenmişse tenkis talebi ayrıca kurulmalıdır; iptal talebinin reddi ihtimaline karşı tenkisin terditli olarak istenmesi, ikinci bir dava döngüsünü önleyebilir.
Süre Kaybını Önleyen Sıra
- Ölüm, açılma ve tebliğ tarihlerini tek bir takvim üzerinde işaretleyin.
- Tereke mal varlığı için terekenin korunmasına yönelik tedbir ihtiyacını erken değerlendirin.
- Banka ve tapu kayıtlarını dava açmadan önce toplayın.
- Terditli talep kurgusunu dilekçe taslağında baştan oluşturun.
- Diğer mirasçıların dava açıp açmadığını derdestlik yönünden kontrol edin.
Not
Süre hesapları dosyanın kendine özgü seyrine göre değişebileceğinden, bu metin yalnızca genel bir çerçeve sunar. Vasiyetnameyi öğrendiğiniz tarihten itibaren gecikmeden hukuki değerlendirme almanız, geri alınamayan kayıpların önüne geçer.