Kambiyo senedine dayalı takiplerde borçlunun elindeki en büyük dezavantaj, senedin kendisinin güçlü bir ispat aracı olmasıdır. Bu nedenle itiraz, senedin varlığını tartışmak yerine, borç ilişkisinin gerçek içeriğini ortaya koyacak delil düzenini kurmakla başarılı olur. Aşağıda TTK ve TBK ekseninde, delil sözleşmesinin bu tabloyu nasıl değiştirdiği ele alınmıştır.
Kambiyo Takibinde İtirazın Yeri ve Süresi
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte itiraz, genel takipteki gibi icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır ve süresi genel takibe göre daha kısadır. İmzaya itiraz ile borca itiraz farklı sonuçlar doğurur; imzaya itirazın haksız çıkması ayrı yaptırıma bağlıdır. Bu nedenle itirazın türü, dilekçe yazılmadan önce belirlenmelidir.
Delil Sözleşmesi Neyi Değiştirir
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli delillerle ispat yapılacağını kararlaştırabilir. Böyle bir sözleşme varsa, tanık beyanına dayanan savunmalar dinlenmeyebilir. Uygulamada çerçeve sözleşmelerin, bayilik veya cari hesap metinlerinin içine yerleştirilmiş delil kayıtları çoğu zaman fark edilmeden imzalanır. Takip başladığında ilk yapılacak iş, temel ilişkiye ait tüm sözleşmelerin bu yönden taranmasıdır.
Bedelsizlik ve Teminat Senedi İddiasının İspatı
- Senedin verildiği tarihteki temel ilişkiyi gösteren sözleşme ve sipariş kayıtları
- Ödemenin yapıldığını gösteren banka kayıtları ve cari hesap ekstreleri
- Teminat amacını ortaya koyan yazışmalar ve senedin iadesine ilişkin talepler
- Senedin doldurulma biçimine ilişkin anlaşmayı gösteren belgeler
Yazılı delille desteklenmeyen teminat iddiası, tek başına ileri sürüldüğünde sonuç doğurmakta zorlanır. Bu nedenle senedin verildiği anda alınacak basit bir yazılı kayıt, sonraki tüm savunmanın omurgasını oluşturur.
Şirket Kayıtları ve Yetki Meselesi
Senedi düzenleyen kişinin şirketi temsile yetkili olup olmadığı, kaşe ve imza düzeninin 6102 sayılı Kanun kapsamındaki temsil kurallarına uygunluğu ayrıca incelenmelidir. Ticaret sicil kayıtları, imza sirküleri ve yetki devrine ilişkin kararlar bu incelemenin temel belgeleridir; bunlar sunulmadan yapılan yetkisizlik itirazı çoğunlukla soyut kalır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Senedin türü, takip şekli ve taraflar arasındaki temel ilişki savunmayı bütünüyle değiştirebileceğinden, kısa itiraz süreleri dolmadan hukuki değerlendirme alınması önerilir.