Şirket genel kurul kararlarına karşı açılacak iptal davası, hem kısa süreye hem de biçimsel şartlara bağlıdır. Taraflar arasında bir delil sözleşmesi bulunması ise ispat alanını baştan daraltabilir. Bu rehber 6102 sayılı TTK, TBK ve HMK'nın ispat hükümleri ekseninde, itiraz adımlarının sırasını ve delil kısıtının etkisini ele alır.
Muhalefet Şerhi Neden Bu Kadar Önemli?
Toplantıya katılan ve karara olumsuz oy veren pay sahibinin iptal davası açabilmesi, muhalefetini tutanağa geçirmesine bağlıdır. Şerhin sonradan eklenmesi mümkün olmadığından, toplantı anında atılmayan bu adım dava hakkını doğrudan etkiler. Toplantıya usulüne uygun çağrılmayan veya gündeme aykırı karar alındığını ileri süren pay sahipleri bakımından ise durum farklıdır. Bu nedenle ilk kontrol, toplantı tutanağı ve hazır bulunanlar listesi üzerinden yapılmalıdır.
Üç Aylık Sürenin Hesabı
İptal davası, kararın alındığı tarihten itibaren işleyen üç aylık süre içinde açılır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; uzatılamaz ve görüşmelerle durmaz. Uygulamada en sık yaşanan kayıp, pay sahibinin şirket yönetimiyle çözüm arayışına girmesi ve bu sırada sürenin dolmasıdır. Tescil ve ilan tarihleri farklı olabileceğinden, takvim kurulurken kararın alındığı tarih esas alınmalıdır.
Delil Sözleşmesi Dosyayı Nasıl Daraltır?
- Taraflar belirli bir uyuşmazlığın yalnızca belirli delillerle ispat edileceğini kararlaştırabilir
- Böyle bir sözleşme varsa tanık beyanına dayanma imkânı sınırlanabilir
- Ticari defter ve kayıtların ispat gücü sözleşmeyle öne çıkarılabilir
- Elektronik yazışmaların delil değeri önceden belirlenebilir
- Sözleşmenin kapsamı dışında kalan talepler için genel ispat kuralları uygulanır
Bu nedenle dava hazırlığında pay sahipliği sözleşmesi, esas sözleşme ve varsa ortaklar arası protokoller birlikte okunmalıdır. İspat aracı baştan sınırlanmışsa, strateji sözleşmenin izin verdiği delil türleri üzerine kurulmalıdır.
Şirket İçi Çözüm mü, İptal Davası mı?
Genel kurul uyuşmazlıkları çoğu zaman ortaklar arasındaki daha geniş bir anlaşmazlığın görünen yüzüdür. Pay devri, kâr dağıtımı veya yönetim temsili konusunda bir mutabakat sağlanabiliyorsa iptal davası gereksiz hâle gelebilir. Ancak müzakere kararı verilirken üç aylık sürenin işlediği unutulmamalı, süre sonuna yaklaşıldığında dava açılarak görüşmelere yargılama içinde devam edilmelidir. Ayrıca kararın icrasının geri bırakılması talebinin, kararın uygulanmasıyla doğacak fiili durumları önlemek bakımından erken değerlendirilmesi gerekir.
Şirketler hukukunda her uyuşmazlık, esas sözleşme metnine ve ortaklık yapısına göre farklı ilerler. Toplantı tutanağı ve sözleşme metinlerinin bir hukukçu tarafından birlikte incelenmesi, hangi iddianın hangi delille taşınabileceğini görmeyi sağlar.