Kambiyo senetlerine mahsus takipte borçlunun karşılaştığı ilk sorun genellikle esasa değil, takibin nerede açıldığına ilişkindir. Uzak bir ildeki icra dairesinden gelen ödeme emri, hem savunma maliyetini artırır hem de süre yönetimini zorlaştırır. Bu yazı, yetki itirazının nasıl kurulacağını ve hangi hataların sonucu doğrudan etkilediğini ele alır.
Yetki İtirazı Neden İlk Sırada Yazılır
Yetki itirazı, kanunda öngörülen kısa süre içinde ve mutlaka esasa ilişkin itirazla birlikte ileri sürülmediğinde sonradan tamamlanamaz. Kambiyo takibinde itiraz, takibi kendiliğinden durdurmadığından, yetki tartışması sürerken haciz işlemleri ilerleyebilir. Bu nedenle dilekçede yetki itirazı ilk sırada, borca ve imzaya ilişkin itirazlar ise ayrı başlıklar altında yazılır. TTK ve 6102 sayılı Kanun hükümleri uyarınca senedin düzenlenme ve ödeme yeri kayıtları, yetki tartışmasının maddi temelini oluşturur.
İtiraz Türlerini Birbirine Karıştırmayın
- İmzaya itiraz: açıkça ve ayrıca belirtilmezse imza kabul edilmiş sayılır
- Borca itiraz: ödeme, takas, zamanaşımı gibi maddi sebeplere dayanır ve belgeyle desteklenmesi beklenir
- Yetkiye itiraz: yetkili icra dairesi dilekçede açıkça gösterilmezse itiraz sonuç doğurmaz
- Şikâyet: takip talebindeki usule aykırılıklar için ayrı bir yoldur, itirazla aynı kalıba sokulmaz
Dilekçe ve Ek Listesi
Senedin ön ve arka yüzünün okunaklı örneği, ciro silsilesini gösteren kayıtlar, taraflar arasındaki temel ilişkiye ait sözleşme ve fatura ile varsa ödeme dekontları dosyaya birlikte konulur. Senedin teminat amacıyla verildiği ileri sürülüyorsa bunun yazılı delille desteklenmesi gerekir; sözlü beyan tek başına çoğu dosyada yeterli görülmez. Şirket adına düzenlenen senetlerde imza yetkisi ve temsil belgeleri de eklenmelidir.
Arabuluculuk mu, Doğrudan Dava mı
Ticari nitelikteki para alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır; ancak bu şart icra takibine itiraz yoluna değil, açılacak davalara ilişkindir. Borçlu tarafında sık görülen hata, arabuluculuk görüşmesi ayarlandığı için itiraz süresinin işlemeyi durduracağını sanmaktır. Süreler görüşme trafiğinden bağımsız işler. Alacaklı tarafında ise, vadeli ödeme protokolü yapılırken takibin akıbetinin metne yazılmaması sorun doğurur: protokolde takibin durup durmayacağı, hacizlerin kaldırılıp kaldırılmayacağı ve temerrüt hâlinde hangi aşamadan devam edileceği açıkça belirtilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Senedin türü, tarihi ve taraflar arasındaki temel ilişki sonucu değiştirebileceğinden, dilekçe hazırlanmadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.