Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, çoğu zaman toplantının yapılış biçimine ilişkin ayrıntılarda düğümlenir. Karar defterine yazılan tek bir cümle, davanın kaderini değiştirebilir. Bu nedenle toplantı anında tutulan kayıt ile dava açma süresi birlikte planlanmalıdır.
Muhalefet Şerhi Neden Bu Kadar Önemli?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, iptal davası açabilecek pay sahipleri bakımından toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy vermeyi ve bu muhalefeti tutanağa geçirmeyi kural olarak arar. Muhalefet şerhi yazılmadan salondan çıkılması, sonradan telafisi güç bir eksiklik yaratır. Şerh yazılırken hangi karara, hangi gerekçeyle karşı çıkıldığı açıkça belirtilmelidir; genel ifadeler, itirazın kapsamını daraltabilir.
Üç Aylık Pencere ve İçindeki Adımlar
Genel kurul kararlarının iptali için öngörülen süre, karar tarihinden itibaren işler ve nispeten kısadır; kanun bu süreyi üç ay olarak düzenlemiştir. Bu pencere içinde şu işler tamamlanmalıdır:
- Toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve vekâletnamelerin örneği alınır.
- Çağrı usulüne ilişkin ilan, bildirim ve gündem metni karşılaştırılır.
- Toplantı ve karar nisaplarının sağlanıp sağlanmadığı hesaplanır.
- Finansal tabloların pay sahiplerinin incelemesine sunulup sunulmadığı denetlenir.
- Tedbir talebinin gerekliliği ve kararın icrasının doğuracağı sonuçlar değerlendirilir.
Butlan İddiası Ayrı Bir Yoldur
Bazı kararlar, iptal edilebilirlik değil, baştan geçersizlik tartışması doğurur. Bu ayrım süre bakımından belirleyicidir; çünkü iptal davasının süresi kaçırıldığında dahi, kararın niteliğine bağlı olarak farklı bir hukuki yol gündeme gelebilir. Bu değerlendirme, iptal davası süresi dolmadan yapılmalıdır.
Delil Sözleşmesi Ne Yapar, Ne Yapamaz?
Ticari ilişkilerde taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli delillerle ispat yapılacağını kararlaştırabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde geçerli bir delil sözleşmesi, ispat faaliyetini önemli ölçüde şekillendirir; örneğin yalnızca yazılı belgelerle ispat öngörüldüğünde tanık anlatımına dayanmak güçleşir. Buna karşılık delil sözleşmesi, kanunun emredici usul kurallarını ve şirketler hukukundaki dava sürelerini değiştirmez. Pay sahipleri sözleşmesi veya ortaklık protokolünde yer alan bu tür hükümler, uyuşmazlık çıkmadan önce gözden geçirilmelidir.
Anlaşma mı, Dava mı?
Ortaklar arasındaki uyuşmazlıkların bir kısmı, pay devri veya yönetimde temsil düzenlemesiyle çözülebilir. Ancak müzakere süreci, üç aylık süreyi durdurmaz. Bu nedenle görüşmeler sürerken dava dilekçesi hazır tutulmalı; anlaşma sağlanırsa dosya buna göre şekillendirilmelidir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve kararın içeriği süreci değiştirebileceğinden, süre dolmadan ticaret hukuku alanında destek alınması yerinde olur.