Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararına itiraz eden pay sahibinin karşılaştığı asıl sorun, davanın sonuçlanmasını beklerken kararın uygulanmış olmasıdır. Bu nedenle iptal davası ile tedbir talebi aynı anda kurgulanmalıdır. Bu rehber 6102 sayılı TTK çerçevesinde süre ve tedbir stratejisini ele alır.
Üç Aylık Süre ve Dava Açma Hakkı
Genel kurul kararının iptali, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesinde istenir. Süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında karar, sakat olsa dahi kural olarak ayakta kalır. Dava açabilecek kişiler sınırlıdır: toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahipleri ile çağrının usulsüzlüğü, gündemin ilan edilmemesi gibi belirli hâllerde toplantıya katılmamış olanlar da dava açabilir. Yönetim kurulu ile üyelerin dava hakkı ayrıca düzenlenmiştir.
Muhalefet Şerhinin Yazımı
Tutanağa geçirilen muhalefet, davanın kapısını açan belgedir ve içeriği sonradan tamamlanamaz. Şerhin "karara muhalifim" ifadesiyle sınırlı kalması yerine, hangi gündem maddesine hangi sebeple karşı çıkıldığının yazılması gerekir. Çağrı usulüne, toplantı yeter sayısına, vekâletnamelerin geçerliliğine veya bilgi alma hakkının engellenmesine ilişkin itirazlar toplantı anında kayda geçirilmelidir.
Kararın Uygulanmasının Geri Bırakılması
İptal davasıyla birlikte, kararın icrasının geri bırakılması istenebilir. Mahkeme bu talebi değerlendirirken yönetim kurulunun görüşünü alır ve teminat gösterilmesini isteyebilir. Talebin kabul edilebilmesi için soyut bir zarar ihtimali yeterli değildir; kararın uygulanması hâlinde doğacak sonucun geri döndürülemez olduğu somut olarak gösterilmelidir. Sermaye artırımı, pay devri, taşınmaz satışı ya da yönetim değişikliği gibi tescile konu kararlarda tescil öncesi harekete geçmek belirleyicidir.
Tedbir Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- İptali istenen kararın gündem maddesi ve metninin birebir aktarılması
- Muhalefet şerhini gösteren tutanak sayfasının ayrıca sunulması
- Kararın uygulanması hâlinde doğacak zararın ölçülebilir biçimde anlatılması
- Ticaret sicilinde tescil aşamasının hangi noktada olduğunun belirtilmesi
- Teminat konusunda hazır olunduğunun bildirilmesi
Butlan İddiasının Ayrı Değerlendirilmesi
Bazı kararlar iptal edilebilir değil, baştan itibaren geçersizdir. Pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran, anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunmasına aykırı kararlar bakımından butlanın tespiti istenebilir ve bu talep üç aylık süreye tabi değildir. Süre kaçırılmış dosyalarda ilk kontrol edilmesi gereken nokta budur. TBK'nın genel hükümleri, sözleşmesel ilişkiler bakımından tamamlayıcı rol oynar.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi tanıtır; şirket türü, kararın konusu ve tutanağın içeriği sonucu değiştirebilir. Genel kurul tutanağı ve gündemle birlikte hukuki değerlendirme alınması önerilir.