Şirket genel kurulunda alınan bir karara karşı harekete geçilecekse, ilk soru esasa değil foruma ilişkindir: uyuşmazlık mahkemede mi, tahkimde mi görülecek? TTK (6102) ve tamamlayıcı olarak TBK hükümleri çerçevesinde bu sorunun geç yanıtlanması, iptal davası için öngörülen kısa sürenin tükenmesine yol açar. Bu rehber, forum seçimi ile süre riskini birlikte ele alır.
Forum Sorusu Baştan Çözülmeli
Esas sözleşmede tahkim şartı bulunması, her uyuşmazlığın hakem önüne gideceği anlamına gelmez. Şartın kapsamı, kimleri bağladığı ve hangi tür kararlar bakımından işletilebileceği ayrı ayrı incelenmelidir. Sonradan pay sahibi olan kişilerin şartla bağlı olup olmadığı ve kararın niteliğinin tahkime elverişliliği, uygulamada tartışılan başlıklardır. Belirsizlik varsa, süreyi korumak amacıyla paralel adım planı hazırlanmalıdır.
Toplantı Öncesinde ve Sırasında Yapılacaklar
- Çağrı usulü, gündem maddeleri ve toplantıya ilişkin bildirimler önceden denetlenir.
- Toplantıya katılım ve temsil belgeleri eksiksiz hazırlanır.
- Karara olumsuz oy verilir ve muhalefet gerekçesi tutanağa geçirilir.
- Tutanağın imzalı örneği ve hazirun cetveli aynı gün temin edilir.
- Kararın tescil ve ilan tarihleri takip edilerek süre tablosu kurulur.
Muhalefet Şerhi Neden Bu Kadar Kritik
İptal davası açabilecek kişiler bakımından, toplantıda hazır bulunup olumsuz oy vermek ve muhalefeti tutanağa işletmek kural olarak aranır. Şerhin yazılmaması, esasen haklı bir iddianın dava ehliyeti aşamasında tıkanmasına yol açar. Şerh yazılırken hangi gündem maddesine, hangi gerekçeyle karşı çıkıldığı somut biçimde belirtilmelidir; genel bir itiraz cümlesi çoğu zaman yeterli görülmez.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımı
Her sakatlık aynı sonuca bağlanmaz. Kanunun emredici hükümlerine, dürüstlük kuralına veya eşit işlem ilkesine aykırılık iddiaları ile çağrısız toplantı gibi ağır usul sakatlıkları farklı hukuki sonuçlar doğurur.
- Süreye tabi iptal talebi ile süreye bağlı olmayan iddiaların karıştırılması
- Talebin yalnızca tek bir gündem maddesiyle sınırlı tutulup diğerlerinin atlanması
- Kararın icrasının geri bırakılması talebinin hiç ileri sürülmemesi
- Tahkim yoluna gidilirken hakem heyeti oluşturma süresinin hesaba katılmaması
Hakem Kararının Sonrası
Tahkim yolu seçildiğinde süreç kararla bitmez; hakem kararının icra edilebilirliği ve iptali istemiyle açılabilecek dava ayrı bir aşamadır. Bu nedenle tahkim tercihi yapılırken yalnızca gizlilik ve hız değil, kararın uygulanabilirliği de hesaba katılmalıdır.
Buradaki değerlendirme genel çerçeve sunar; esas sözleşme metni ve toplantı tutanağı sonucu doğrudan etkiler. Genel kurul kararlarına ilişkin süreler kısa işlediğinden, toplantının hemen ardından hukuki değerlendirme alınması önerilir.