Haksız rekabet iddiaları çoğu kez piyasada fark edildiği anda değil, ciro kaybı rakamlara yansıdığında dosyaya taşınır. Oysa Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabete ilişkin bölümünde dava hakkı, hak sahibinin fiili öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde fiilin doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Taraflar arasında ayrıca bir delil sözleşmesi varsa ispat düzeni baştan değişeceği için, zaman planı ile ispat planının aynı tabloda kurulması gerekir.
Öğrenme Anını Kim, Neyle İspatlar?
Bir yıllık sürenin başlangıcı öğrenme anına bağlı olduğundan, uygulamadaki asıl tartışma tarihin kendisi üzerinde çıkar. Şirket içi yazışmalar, satış raporları, müşteri geri bildirimleri ve rakip ürünün ilk tespit edildiği ekran görüntüleri farkındalığın tarihini gösterir. Bu belgeler dosyayı güçlendirdiği kadar aleyhe de kullanılabilir; erken tarihli bir iç yazışma, sürenin çok daha önce başladığı savunmasına dayanak yapılabilir.
Delil Sözleşmesi Süre Planını Nasıl Değiştirir?
Delil sözleşmesi, uyuşmazlığın belirli vakıalarının yalnızca kararlaştırılan delillerle ispatlanacağını öngörür. Böyle bir kayıt varsa tanık beyanına dayalı esnek bir hazırlık işe yaramaz; ticari defterler, mutabakat yazıları veya sözleşmede sayılan belgeler zamanında toplanmalıdır. Belgeye erişim üçüncü kişide ise, delil tespiti veya belge ibrazı talebinin zamanaşımı dolmadan önce yapılması gerekir.
Kanıtı Zamana Karşı Sabitlemek
- İhlal içeriğinin tarihli ve doğrulanabilir biçimde kaydedilmesi
- Ticari defter ve fatura akışının ihlal dönemiyle eşleştirilmesi
- Ayrılan personelin taşıdığı bilgi ve müşteri listesi hareketlerinin belgelenmesi
- Zarar hesabına esas ciro verisinin ihlal öncesi dönemle karşılaştırılması
İki Katmanlı Takvim
- Birinci katman: bir yıllık sürenin son günü ve ondan geriye doğru kontrol tarihleri.
- İkinci katman: üç yıllık azami sürenin dolduğu tarih, süregelen ihlallerde yenilenme ihtimaliyle birlikte.
- Ara kontroller: delil tespiti, ihtar, ticari defter incelemesi ve zarar hesabı için ayrı tarihler.
Süregelen bir ihlalde her yeni fiilin kendi süresini başlatabileceği savunulur; ancak bu yorum dosyanın somut yapısına göre değişir ve tek başına güvenilecek bir dayanak değildir.
İhtiyati Tedbir Talebini Erkene Almak
Haksız rekabette geçen her ay pazar payı kaybını kalıcı hâle getirir. Bu nedenle esas dava hazırlanırken ihtiyati tedbir talebinin ayrı bir dosya gibi kurgulanması gerekir. Talep, hangi fiilin durdurulmasının istendiğini ve bunun teknik olarak nasıl uygulanacağını somut biçimde göstermelidir. Genel ifadelerle yazılan talepler kabul edilse dahi uygulanabilirlik sorunu doğurur.
Değerlendirme
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her ticari ilişkinin sözleşme metni ve delil düzeni farklıdır. Zamanaşımı hesabı ve delil sözleşmesinin kapsamı için dosyanızın belgeleri üzerinden ayrı bir hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.