Genel kurul kararına karşı çıkmak isteyen pay sahibi için belirleyici olan çoğu zaman iddianın gücü değil, takvimdir. TTK, genel kurul kararlarının iptali talebini kısa bir hak düşürücü süreye bağlar; bu süre geçtiğinde mahkeme uyuşmazlığın esasını hiç incelemez. Bu nedenle dosya kurulurken ilk yapılacak iş, sürenin hangi olayla başladığını belirlemektir.
Sürenin Başladığı Anı Doğru Saptamak
Başlangıç anı, pay sahibinin toplantıdaki konumuna göre değişir. Toplantıya katılıp olumsuz oy kullanan ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibi ile toplantıya usulüne uygun çağrılmayan pay sahibinin durumu aynı değildir. Bu yüzden şu üç tarih ayrı ayrı belgelenmelidir:
- Kararın alındığı toplantı tarihi ve tutanağın imza tarihi
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirildiği an
- Tescile tabi kararlarda ticaret siciline tescil ve ilan tarihi
Muhalefet Şerhinin Yazımı
Şerh, hangi gündem maddesine hangi gerekçeyle karşı çıkıldığını göstermelidir. Yalnızca muhalifim ifadesiyle yetinilen tutanaklar, sonradan hangi sakatlığın ileri sürüldüğü tartışmasını doğurur.
Delil Sözleşmesi Süre Savunmasını Nasıl Etkiler
Esas sözleşme eki ya da pay sahipleri sözleşmesi içinde yer alan delil kayıtları, HMK anlamında delil sözleşmesi olarak değerlendirilebilir. Bu kayıtlar ispat araçlarını daraltabilir; örneğin belirli bir konunun yalnızca yazılı belgeyle kanıtlanacağı kararlaştırılmış olabilir. Buna karşılık taraflar, kanunun öngördüğü dava açma sürelerini sözleşmeyle uzatamaz. Uygulamadaki tipik hata, delil sözleşmesinde öngörülen bir bildirim veya görüşme prosedürünün tamamlanmasını beklerken iptal süresinin dolmasıdır.
Toplantı Öncesi Kayıt Disiplini
- Çağrı ilanı, gündem ve eklerinin gönderim tarihleri arşivlenir.
- Hazır bulunanlar listesi ve vekâletnameler örneklenir.
- Bilgi alma ve inceleme talepleri yazılı olarak yöneltilir, yanıtsız kalması kayda geçirilir.
- Toplantı sonrası tutanak sureti gecikmeden temin edilir.
Süre Kaçırıldığında Kalan Yollar
İptal süresinin geçmesi her ihtimalde yolun kapandığı anlamına gelmez. Kanunun emredici hükümlerine, pay sahibinin vazgeçilmez haklarına veya anonim şirketin temel yapısına aykırı kararların batıl olduğunun tespiti süreye bağlı değildir. Ancak butlan sebepleri sınırlıdır ve iptal sebeplerinin yerine geçmez. Ayrıca yönetim organının sorumluluğuna dayanan talepler bağımsız bir zamanaşımı rejimine tabidir; bu yol, iptal süresi kaçırılmış dosyalarda ayrıca değerlendirilmelidir.
Uygulama Notu
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup somut şirket yapısına, pay oranlarına ve toplantı belgelerine göre sonuç değişebilir. Karar tarihini öğrenir öğrenmez dosyanın hukuki değerlendirmesinin yaptırılması, süreye ilişkin tartışmayı baştan kapatır.