Anonim ve limited şirketlerde genel kurul, en yüksek karar organıdır; ancak alınan her karar hukuka uygun olmayabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu ekseninde, pay sahiplerinin genel kurul kararlarına karşı sahip olduğu araçlar ve uyuşmazlığın tahkimle çözülmesi bu rehberin konusudur.
İptal edilebilirlik ile butlan farkı
Genel kurul kararlarına yönelik itirazlar iki temel kategoriye ayrılır. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal davasına konu olur ve bu dava belirli bir süre içinde açılmalıdır. Buna karşılık, emredici hükümlere aykırı, pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ihlal eden kararlar butlan (yokluk/geçersizlik) yaptırımına tabidir ve süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir. Doğru yolu baştan seçmek, davanın kaderini belirler.
İptal davasında kimler taraf olabilir
- Toplantıda hazır bulunup karara karşı olumsuz oy kullanan ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahipleri
- Toplantıya çağrının usulüne uygun yapılmadığını ileri süren pay sahipleri
- Belirli hallerde yönetim kurulu ve yönetim kurulu üyeleri
Muhalefet şerhinin tutanağa doğru biçimde işlenmesi, dava hakkının korunması bakımından çoğu zaman belirleyicidir.
Uyuşmazlığı tahkime taşımak
Esas sözleşmede veya pay sahipleri arasındaki sözleşmelerde geçerli bir tahkim şartı varsa, uyuşmazlık devlet mahkemesi yerine hakem heyetinde görülebilir. Tahkim; gizlilik, uzmanlık ve hız avantajı sunabilir. Ancak genel kurul kararının iptali gibi bazı kurumsal uyuşmazlıkların tahkime elverişli olup olmadığı tartışmalı olabilir; bu nedenle tahkim şartının kapsamı dikkatle okunmalıdır.
Delil ve toplantı belgeleri
Bu tür davalarda hazirun cetveli, çağrı ilanları, toplantı tutanağı, vekâletnameler ve pay defteri kayıtları merkezi öneme sahiptir. Çağrı usulündeki, yeter sayıdaki ya da oy hesabındaki bir aksaklık, kararın geçerliliğini doğrudan etkileyebilir. Belgeler daha ilk aşamada eksiksiz derlenmelidir.
Ticari uyuşmazlıklar şirket yapısına ve sözleşme metinlerine göre önemli farklar gösterir. Genel kurul kararına itiraz veya tahkim yoluna başvurmadan önce süre ve usul koşullarını uzman görüşüyle netleştirmeniz önerilir.