Anonim ve limited şirketlerde genel kurulda alınan bir karara katılmayan ortak için asıl mesele kararın haksız olduğunu düşünmek değil, itirazı kanunun aradığı sıra ve takvim içinde kayda geçirebilmektir. TTK çerçevesinde yürüyen bu süreçte en sık kaybedilen dosyalar, esasa ilişkin savunması güçlü olduğu halde toplantı anındaki ve sonrasındaki usul adımlarını atlamış olan dosyalardır.
Önce Sakatlığın Türünü Belirleyin
Her aykırılık aynı sonuca bağlanmaz. Çağrı usulüne, gündeme bağlılığa veya oy hesabına ilişkin aykırılıklar kural olarak iptal edilebilirlik doğururken; ortağın vazgeçilmez nitelikteki haklarını ortadan kaldıran ya da sermayenin korunması ilkesine aykırı düşen kararlar butlan tartışması yaratır. Bu ayrım doğrudan süreye etki eder: iptal istemi kısa bir hak düşürücü süreye tabiyken, butlanın tespiti bakımından aynı takvim işlemez. Dosyanın ilk gününde yapılacak bu tasnif, sonraki tüm adımların yönünü belirler.
Toplantı Anında Kaydedilmesi Gereken İtiraz
Toplantıda hazır bulunan ortak bakımından, iptal talebinin dayanağı olarak muhalefetin tutanağa geçirilmiş olması aranır. Uygulamada karara katılmıyorum biçimindeki tek cümlelik bir şerh çoğu kez yeterli sayılsa da, muhalefetin hangi gündem maddesine ve hangi gerekçeye yöneldiğinin yazılması sonraki aşamada ispat yükünü belirgin biçimde hafifletir. Çağrı yapılmayan veya toplantıya katılması engellenen ortak yönünden ise muhalefet şartı farklı değerlendirilir; bu nedenle hazirun cetveli, çağrı ilanı ve tebligat evrakı ilk günden dosyaya alınmalıdır.
Görev ve Yetki: Nereye Başvurulur
Genel kurul kararlarının iptali istemleri şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür ve husumet şirket tüzel kişiliğine yöneltilir; yönetim kurulu üyeleri kendi adlarına hasım gösterilmez. Ortağın ikametgâhı, toplantının fiilen yapıldığı salonun adresi ya da defterlerin tutulduğu yer yetkiyi değiştirmez. Yanlış yer mahkemesine açılan dava yetkisizlikle sonuçlandığında kısa hak düşürücü süre çoğu zaman çoktan tükenmiş olur.
Süre Neden Kaçar
- Karar tarihi yerine tescil veya ilan tarihinin başlangıç sayılması
- Şirkete çekilen ihtarnamenin süreyi durdurduğunun sanılması
- Sicil kayıtlarının temini beklenirken takvimin işlemeye devam etmesi
- Aynı toplantıdaki birden çok karardan yalnızca birine dava açılması
- Teminat konusundaki ara kararın süresinde yerine getirilmemesi
Dava Öncesi Somut Hazırlık
Dilekçe yazımından önce toplantı tutanağı, hazirun cetveli, çağrı belgeleri, gündem ve varsa finansal tablo ekleri tek klasörde birleştirilmeli; itiraz edilen her gündem maddesi ayrı başlık altında ele alınmalıdır. Kararın uygulanmasının şirkette geri dönüşü güç sonuçlar doğuracağı hâllerde, dava dilekçesiyle birlikte kararın uygulanmasının geri bırakılması talebi ayrıca gerekçelendirilir. Ortağın bilgi alma ve inceleme taleplerine verilen yanıtlar da kararın dayanaksızlığını göstermek bakımından güçlü bir zemin oluşturur.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; şirketin türü, pay yapısı ve esas sözleşmedeki özel hükümler sonucu değiştirebilir. Toplantı tutanağı elinizdeyken vakit kaybetmeden dosyanızı bir hukukçuya incelettirmeniz yerinde olur.