Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarının en çok sakatlandığı nokta kararın içeriği değil, kararı alan iradenin yetkisidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde çağrı, gündem, temsil ve oy kullanma yetkisindeki bir kusur, esasen doğru olan bir kararı dahi tartışmalı hâle getirir. Bu rehber, yetki zincirini toplantı öncesinden karar sonrasına kadar izler.
Yetki Sorunu Nerede Doğar?
Uygulamada yetki tartışmaları üç noktada yoğunlaşır: toplantıya çağrının yetkisiz kişi veya eksik karar organı tarafından yapılması, gündeme bağlılık ilkesinin aşılarak gündemde olmayan bir konuda karar alınması ve pay sahibini temsil eden kişinin temsil belgesindeki eksiklik. Bunların her biri farklı sonuç doğurur; bir kısmı kararı iptal edilebilir kılarken, ağır hâllerde kararın hiç doğmadığı ileri sürülebilir.
Çağrı ve Gündem Zinciri
- Çağrı kararının hangi organca ve hangi tarihte alındığı belgelenir.
- Çağrı usulünün esas sözleşmedeki düzenlemeye uygunluğu karşılaştırılır.
- Gündem maddeleri, alınan kararlarla madde madde eşleştirilir.
- Gündeme bağlılığın istisnası niteliğindeki konular ayrıca işaretlenir.
- Toplantı ve karar nisaplarının hesabı tutanağa açıkça yansıtılır.
Temsil Belgeleri ve Oy Hakkı
Vekâleten katılımda temsil belgesinin kapsamı, tarihi ve imza yetkisi denetlenmelidir. Pay devri yakın tarihli ise pay defteri kayıtları ile devir belgeleri arasındaki uyum önem taşır; kayden malik görünmeyen kişinin oyu sonradan itiraza konu olur. Oydan yoksunluk hâlleri de toplantı sırasında tespit edilip tutanağa geçirilmelidir. Toplantı sırasında muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılması, sonraki aşamada dava açma imkânı bakımından belirleyicidir.
Karar Sonrası: Daralan Zaman Penceresi
Genel kurul kararlarının iptali için öngörülen süre, kararın alınmasından itibaren işleyen ve kaçırıldığında hakkı sona erdiren nitelikte bir süredir. Uygulamadaki tipik kayıp, pay sahibinin önce şirket içi yazışmalarla sonuç almaya çalışması ve bu yazışmalar sürerken sürenin dolmasıdır. Tescil ve ilan tarihleri, tutanağın örneğinin alındığı tarih ve muhalefet şerhinin varlığı aynı takvimde tutulmalıdır. Kararın icrasının durdurulması yönündeki taleplerin de dava ile birlikte planlanması gerekir.
Şirket Tarafı İçin Kontrol Listesi
- Çağrı kararı, gündem ve tutanak arasındaki metin tutarlılığı
- Hazır bulunanlar listesindeki pay ve temsil bilgilerinin doğruluğu
- Muhalefet şerhlerinin eksiksiz kaydı
- Tescile tabi kararların zamanında ticaret siciline bildirilmesi
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Esas sözleşme hükümleri ve şirket türü, yukarıdaki değerlendirmeleri önemli ölçüde değiştirebilir; toplantı öncesinde hukuki görüş alınması riski büyük ölçüde azaltır.